Noder y ffordd canlynol a fydd ar gau dros dro:
Mynediad i gerbydau’r gwasanaethau brys:
| Cyf: | 849/25 |
| Rhif y Ffordd USRN | Ffordd Dewi & Stryd Fawr 47100707 & 47100708 |
Lleoliad: | Tregaron https://acrobat.adobe.com/id/urn:aaid:sc:EU:e47f2f77-dac7-4898-9a13-6d7f68321873 |
| Dyddiad ac amser: | 26/02/2026 09:30-15:30 |
| Parhad: | Yn ystod y cyfnod dan sylw |
| Gwaith: | cysylltiad cwsmer newydd |
| Ymgeisydd: | Sunbelt Rentals ar rhan BT Openreach |
| Rheswm: | I sicrhau diogelwch y cyhoedd |
Cynhelir Cyfarfod Cyffredinol o’r Cyngor Cymuned Nos Lun Chwefror 9fed 2026 am 7:30yh yn y Ganolfan Gymunedol. Dylai aelodau sy’n dymuno mynychu o bell anfon e-bost at web@llanddewibrefi.org ymlaen llaw i ofyn am ddolen i’r cyfarfod.
Agenda
GALL AELODAU O’R CYHOEDD A’R WASG DDERBYN UNRHYW DDOGFENNAU A GYFEIRIR ATO YN YR AGENDA GAN Y CLERC CYN Y CYFARFOD. E-BOSTIWCH CEISIADAU I clerk@llanddewibrefi.org
Cofnodion cyfarfod cyffredinol o’r Cyngor a gynhaliwyd ar nos Lun, Rhagfyr 8fed am 7:30pm yn y Ganolfan Gymuned.
Cyhoeddir cofnodion drafft yn unol â gofynion Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 ac maent yn destun cymeradwyaeth yn y cyfarfod arferol nesaf o’r Cyngor Cymuned.
Presennol:
Cynghorwyr : Rhodri Evans(Cadeirydd), Dafydd Lloyd Jones, Eirwen James, Gareth Jones, John Griffiths, Pat Parry, PCSO John Evans
1.Croeso
Croesawodd y Cadeirydd pawb i’r cyfarfod. Yn gyntaf, diolchodd i bawb a oedd wedi helpu i osod y Goeden Nadolig ar y sgwâr ar nos Wener, Rhagfyr 5ed. Diolchodd hefyd i Richard Elliott am ddarparu’r goeden. Nesaf, diolchodd i Shelagh Yeomans am blannu amrywiaeth o blanhigion o amgylch y neuadd yn ystod y flwyddyn.
2. I dderbyn ymddiheuriadau.
Caryl Jones, Beth Griffiths
Gan fod PCSO John Evans yn bresennol, cytunwyd i symud cyflwyniad ei adroddiad.
19. Adroddiad PCSO
Roedd yn falch o hysbysu’r Cyngor Cymuned nad oedd llawer iawn wedi digwydd o ran troseddau ers y cyfarfod blaenorol. Fodd bynnag, fe wnaethpwyd adroddiad am ymddygiad gwrthgymdeithasol a harasiaeth ar Dachwedd 11eg ac ar ddechrau Rhagfyr gyda’r dioddefwr yn adrodd problemau gyda chymydogion gan gynnwys ci yn neidio dros ffens gyda bygythiad i niweidio’r ci. Ni lwyddwyd i gasglu unrhyw dystiolaeth, felly caewyd yr achos. Mae’r tai dan sylw yn cael eu rheoli gan Gymdeithas Tai Barcud. Ni adroddwyd am unrhyw ladrad fawr ond digwyddodd ladrad fawr ymhellach i fyny’r ffordd ger Tregaron lle’r oedd y perchennog yn adrodd bod cerbyd wedi mynd i mewn i’r iard. Symudodd y perchennog ei gerbyd i atal cerbyd arall rhag gadael, fodd bynnag, aeth y cerbyd trwy’r bwlch gan niweidio cerbyd y perchennog yn y broses, gan yrru i fyny cae a mynd yn sownd yn y mwd. Rhedodd y bobl o’r cerbyd ond mae’r heddlu wedi ei adfer i gasglu unrhyw dystiolaeth DNA. Oddeutu’r un cyfnod, hysbysodd perchennog Parc Carafanau Hendrewen fod ffenestr carafan wedi torri gyda’r heddlu yn edrych a oes unrhyw gysylltiadau rhwng y ddau. Nid oes lladrata, cam-drin wedi’u gofnodi. Mae twyll yn parhau gydag aelwyd yn Llangeitho yn adrodd ceisio twyllo. Hefyd, Twyll Cerdyn Argos – mae rhai manylion wedi cael eu hacio ac mae pobl yn cael eu hannog i newid eu cyfrinair os oes ganddynt Gerdyn Argos. Mae twyll arall sy’n gwneud ei rownd yn Dwyll Uwchraddio Ffôn Symudol. Os bydd unrhyw un yn meddwl ei bod wedi cael eu twyllo, rhowch wybod i’r Heddlu. Atgoffwyd am yr Ap o’r cyfarfod blaenorol. Hefyd,atgoffwyd am Wythnos Genedlaethol Diogelu ac Ymgyrch Herbert. Atgoffodd yr aelodau y PCSO am y Daith Tractor sy’n digwydd ar Ddydd Sul, Rhagfyr 21ain. Diolchodd y Cadeirydd iddo am ei adroddiad.
3.Materion Personol .
Dymuno penblwydd hapus i JG a fydd yn dathlu penblwydd arbennig hwyrach yn y mis.
4.Datganiad o ddiddordeb.
PP Pwynt 14 – Gorchymyn Cadw Coed
5.Cyfranogiad y Cyhoedd.
Roedd aelodau o’r cyhoedd yn bresennol.
Oherwydd presenoldeb aelodau o’r cyhoedd, penderfynwyd symud ymlaen eitemau agenda 14 a 17.
1187
14. Gorchymyn Cadw Coed
Gadawodd Cynghorydd PP yr ystafell. Roedd eisoes wedi cwblhau ffurflen Datganiad o ddiddordeb gan nodi y mae’n fuddiant sy’n rhagfarnu ac yr oedd yn gadael y cyfarfod, yn unol â gofynion y Cod. Roedd y Cyngor Cymuned wedi derbyn saith llythyr yn gwrthwynebu Gorchymyn Cadw Coed o amgylch Prynfarch ar chwech o goed. Roedd copïau o’r llythyrau hyn wedi cael eu hanfon at aelodau cyn y cyfarfod. Roedd pob llythyr hefyd wedi cael eu hanfon i Gyngor Sir Ceredigion. Rhaid derbyn pob gwrthwynebiad i’r Gorchymyn Cadw Coed arfaethedig gan Gyngor Sir Ceredigion erbyn Rhagfyr 16eg. Gwnaeth yr aelodau o’r cyhoedd a oedd yn bresennol y sylwadau canlynol:-
Mae’r coed mewn cyflwr gwael.
Mae aelod o’r cyhoedd a oedd yn bresennol yn gorfod symud eu cerbyd oddi ar eu trac parcio mewn tywydd gwyntog/ansefydlog oherwydd y peryg y bydd canghennau yn disgyn ar y car. Yn y gorffennol, mae wedi niweidio sgrin flaen.
Roedd aelod o’r cyhoedd eisiau torri’r goeden i’w gwneud yn fwy diogel ond gyda chyfyngiad Gorchymyn Cadw Coed bydd yn costio llawer o arian i wneud hyn.
Mae pobl yn defnyddio’r llwybr cerdded ac mae angen iddo fod yn ddiogel.
Beth fyddai yn digwydd os byddai coeden yn syrthio? Cyfrifoldeb perchnogion tir.
Nododd aelod arall o’r cyhoedd a oedd yn bresennol fod dwy goeden wedi tyfu’n rhy fawr ac yn gwthio’r wal allan i’r ffordd ac mae’n rhwystro’r ffordd yn rhannol.
Rhoddwyd hysbysiadau Gorchymyn Cadw Coed allan yn y nos. A yw gweithwyr y cyngor yn gweithio yn y nos?
Cafodd aelod o’r cyhoedd ei hysbysu bod Cyngor Sir Ceredigion yn cynnal archwiliadau ar hyn o bryd o ran gwirio coed.
Mae 3 o’r coed Ffawydd yn edrych fel pe baent wedi marw. Mae 5 o’r 6 goeden ar y gorchymyn yn Goed Ffawydd.
Roedd y map a roddwyd yn y gorchymyn yn gamarweiniol.
Pwy wnaeth gychwyn y Gorchymyn Cadw Coed? Roedd yr aelod o’r cyhoedd a oedd yn bresennol wedi gofyn yn y Cyngor Sir ond ni allai enwi’r person. Esboniwyd, oherwydd polisi Diogelu Data a Rheoliad Diogelu Data Cyffredinol, y gallai fod yn amhosibl darganfod pwy wnaeth gychwyn y Gorchymyn Cadw Coed.
Nododd y Cadeirydd bod y llythyrau wedi’u hysgrifennu’n dda.
Penderfynodd y Cyngor Cymuned ysgrifennu llythyr i wrthwynebu’r Gorchymyn Cadw Coed arfaethedig. Dychwelodd Cynghorydd PP i’r cyfarfof.
17. Datblygiadau Ynni Waun Maenllwyd / Lan Fawr / Bryn Rhudd
Yn gyntaf darllenwyd llythyron pellach a dderbyniwyd ers y cyfarfod blaenorol yn nodi gwrthwynebiad trigolion Cwm Brefi am y datblygiadau ynni. Esboniodd y Cadeirydd y cynhaliwyd cyfarfod anffurfiol ar ddydd Llun, Tachwedd 17eg gyda chynghorau cymuned eraill a oedd yn gysylltiedig yn y Memorandwm Dealltwriaeth. Cafodd ei benderfynu yn ystod y cyfarfod na fyddai unrhyw gytundeb yn cael ei lofnodi a byddai’n well aros am gyfathrebu pellach gan mai prif bwynt a drafodwyd oedd bod y Memorandwm Dealltwriaeth gyfredol yn cynnwys y gair Drafft ar y dudalen flaen.
Gwnaeth aelodau o’r cyhoedd a oedd yn bresennol y pwyntiau canlynol –
Mae’r cynlluniau wedi’u cynnig mewn cyfuniad yn golygu y bydd nifer o dyrbinau gwynt yn yr ardal.
Mae’r cwmni ar hyn o bryd yn siarad â’r tirfeddianwyr yng Nghwm Berwyn a Phontrhydfendigaid.
Maent yn gosod monitro Sŵn mewn gwahanol ardaloedd.
Beth fyddai’r effaith ar statws Awyr Dywyll Mynyddoedd y Cambrian?
Beth allai fod yn effaith ar dwristiaeth?
Bydd yr ymgynghoriad ar gyfer Datblygiadau Ynni Lan Fawr a Bryn Rhudd yn cau ar Ragfyr 18fed.
Cynhaliwyd sesiwn galw heibio gan Belltown ar 26/11/25 gyda dros 50 o bobl yn bresennol. Nodwyd y bydd ymgynghoriad arall yn digwydd.
Bu JG yn bresennol mewn cyfarfod ar-lein ynghylch y datblygiadau ar Ragfyr 3ydd.
6.I gadarnhau cofnodion cyfarfod cyffredinol Tachwedd 10fed 2025
Cynnigwyd i gadarnhau y cofnodion – EJ Eilwyd gan – JG
1188
7.Materion yn codi o’r cofnodion.
Safleoedd Bysus – anfonwyd e-bost ar ôl y cyfarfod blaenorol. Fodd bynnag, ni allai’r Cyngor ddarparu map i ddangos lleoliad y safleoedd bysus ar y daflen waith. Penderfynwyd bod yn rhaid dweud Na ar y daenlen a chynnwys Gorsaf Fysus Hyfrydle ar y daenlen.
Penderfynwyd cyhoeddi’r Polisi Diogelu ar wefan y Cyngor Cymuned.
Anfonwyd llythyr o ddiolch at EK ar ran y Cyngor Cymuned gan ei ddiolch am ei waith gydag gwahoddiad wedi’i ymestyn iddo ef a Lisa fel Clerc blaenorol i’r Cinio blynyddol.
Nodwyd gwerthfawrogiad yr aelodau bod y Cofnodion yn ddwyieithog gan gydfynd ag egwyddor iaith y Cyngor Cymuned.
8. Apwyntio Is-Gadeirydd
Yn dilyn ymddiswyddiad EK, roedd angen penodi Is-Gadeirydd newydd. Yn gyntaf, cynigodd EJ, wedi’i eilio gan JG, i RE aros yn Gadeirydd ar gyfer 2026-27 fel blwyddyn olaf Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi cyn ei uno â Chyngor Cymuned Llangeitho. Awgrymodd DLlJ, JG fel Is-Gadeirydd wedi’i eilio gan RE. Penodwyd JG yn Is-Gadeirydd y Cyngor Cymuned.
9. Adroddiad Ariannol
a) Cymeradwyo cydnabyddiaeth banc ar gyfer y cyfnod yn dod i ben ar Tachwedd 30ain 2025
b) Awdurdodi taliadau staff a thaliadau cyfrinachol: £249.00 Deddf Llywodraeth Leol 1972, a112 / Deddf Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19.
c) Taliadau cylchol – cadarnhad o gyfarwyddiadau debyd uniongyrchol amrywiol parhaus
(i) Ffôn a band eang neuadd BT: £52.74 Deddf Darpariaethau Amrywiol (Misc. Provisions) LG 1976 c.19.
(ii) Taliadau banc 15/09 – 12/10 – £12.70 Deddf Llywodraeth Lleol 1972 a.111
d) Awdurdodi Taliadau – Penderfynodd yr Aelodau gwneud y taliadau canlynol – Fferm Pant Ltd – Torri Perthi £177.60; G Jones Ad-daliad am goed £338.07; I.A Griffiths Beddfeini £600.00 (Deddf Llywodraeth Lleol 1972, s214)
e) Taliadau a dderbyniwyd – Ad-daliad Pabi Coch.
Penderfynwyd gwirio ar gyfriflenni blaenorol y Cyngor Cymuned a Phwyllgor y Neuadd a gosod y pwynt yma ar agenda y cyfarfod nesaf.
Derbyniwyd prisiau claddu Newydd. Hysbysu’r prisiau ar wefan y Cyngor Cymuned.
10. Adolygu Cyfnod Prawf y Clerc
Gadawodd y Clerc y cyfarfod. Wrth iddo ddychwelyd roedd yr aelodau yn gwerthfawrogi ei waith yn ystod y tri mis blaenorol ac yn cydnabod y gwaith a ofynnwyd yn ystod y trosglwyddiad, yn enwedig wrth baratoi anfonebau ac wrth sicrhau bod manylion cyswllt a gohebiaeth yn cael ei ddiweddaru gydag asiantaethau amrywiol.
11. Ystyried tendrau ar gyfer torri porfa 2026 & 2027
Roedd un cynnig wedi’i dderbyn erbyn y dyddiad cau am 5:00pm ar Ddydd Llun, Rhagfyr 8fed. Edrychodd yr aelodau drwy’r costau a phenderfynu derbyn y Cynnig. Bydd y Clerc yn hysbysu’r bobl berthnasol ynghylch y cynnig.
1189
12. Adroddiad Adran 6 Bioamrywiaeth
Bu trafodaethau gyda chymdeithasau gwahanol i gael gwybodaeth ynghylch materion bioamrywiaeth o fewn y pentref gyda’r adroddiad yn barod erbyn diwedd y mis. Cafodd ei benderfynu pasio’r adroddiad yn y cyfarfod nesaf cyn anfon i Un Llais Cymru.
13. Gohebiaeth Cyfoeth Naturiol Cymru
Ar ôl derbyn Llythyr Diffyg Cydymffurfiaeth gan Cyfoeth Naturiol Cymru, roedd y Clerc wedi bod mewn cysylltiad â’r person perthnasol. Roedd y person hwn yn gwerthfawrogi ymateb cyflym y cyngor cymuned ac roedd yn ystyried estyniad arall gydag amserlen glir o’r gwaith i’w wneud. Rydym yn disgwyl rhagor o eglurhad gan y tîm Rheoli. Roedd e-bost pellach wedi’i anfon yn gynharach yn y dydd i sicrhau nad oedd y Cyngor Cymuned wedi colli unrhyw gyfathrebiad. Roedd GJ wedi archebu 10 coeden yn barod i’w plannu yn yr ardal – roedd y coed yn 8 coeden afal, 1 goeden ‘Crab Apple’ ac 1 coeden blodau ceirios.
15. Diweddariad Taith Tractor er budd elusen Ann Jones, Uchel Siryf Dyfed
Cynhelir y digwyddiad ar ddydd Sul, Rhagfyr 21ain. Paratoadau mewn llaw i greu’r Groto ac i gasglu’r anrhegion.
16. Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol Llywodraeth Cymru
Cynhelir cyfarfod pellach ynglyn a’r mater yma. Cytunwyd i roi’r eitem ar agenda y cyfarfod nesaf.
18. Ceisiadau Cynllunio a) A250891 – Gwyncoed Fawr, Llanddewi Brefi, SY25 6PD – Dim gwrthwynebiad
b) A250894 – Mountain Gate, Llanddewi Brefi, SY25 6NY – Dim gwrthwynebiad
20 Cystadleuaeth Nadolig
Canu carol o amgylch y goeden yn digwydd ar noson Canu Carolau CFFI a SYM – Dydd Iau, Rhagfyr 18fed am 5:45yp. Roedd perchnogion newydd Tafarn Foelallt yn barod i weini y gwin poeth a roeddynt yn hapus i’r Cyngor ddefnyddio eu trydan i oleuo’r goeden. Gofyn i New Inn I gynorthwyo gyda gweini y gwin poeth. Elusen canu Carolau a ddewiswyd eleni yw Ambiwlans Awyr Cymru.
Cystadleuaeth Golau Nadolig – mae’r enwau i’w derbyn erbyn 9:00yp ar ddydd Gwener, Rhagfyr 12fed. Bydd y beirniadu yn digwydd dros y penwythnos 13eg a 14eg Rhagfyr gan enillwyr y llynedd – Gareth a Victoria. Roedd 4 ymgeisydd wedi’u derbyn eisoes.
21. Cinio Blynyddol
Nos Lun Rhagfyr 15fed yng nghegin Gareth.
22. Cynnig am rodd i Helfa Gogerddan
Yn dilyn cais gan Helfa Gogerddan, penderfynwyd cyfrannu £100 tuag at Helfa Gogerddan ar gyfer eu harddangosfa Gŵyl San Steffan ar y Sgwâr. Cynigwyd gan EJ. Eiliwyd gan DLlJ. Deddf Llywodraeth Lleol 1972 Adran.137
1190
23. Gohebiaeth
Roedd pob aelod wedi derbyn gohebiaeth ynghylch y materion canlynol:-
24. Unrhyw fater Arall
Mae llawer o ddraeniau o gwmpas y pentref wedi rhwystro gan achosi i ddŵr lifo i lawr y bryniau i mewn i’r pentref. Gwneud cais i Gyngor Sir Ceredigion i lanhau’r draeniau.
Mae angen gwirio’r blwch Ffôn yn y pentref i sicrhau ei fod yn gweithio.
Mae angen edrych ble mae’r siacedi HI VIZ ar gyfer Taith Tractor.
Symud Mainc Brenin Charles o’r Ardal Gardd Wyllt i’r stondin bêl-droed i bobl eistedd wrth wylio’r pêl-droed.
Perth yn 9 Heol y Gorwydd wedi tyfu’n ormodol nes na all pobl gerdded ar y palmant. Clerc i gysylltu â Chymdeithas Tai Barcud.
Twll – Mynedfa Pont Llanio i Pistyll Gwyn
Diweddariad ar ôl ymweliad swyddog Llwybrau Troed ar Ragfyr 3ydd. RE, DLlJ a PP wedi mynychu’r ymweliad. Nododd y Swyddog bod y llwybrau yn cael ei chadw’n dda a byddai’r Cyngor Sir yn cario allan gwaith ar un llwybr lle mae coed wedi tyfu’n uchel.
Yn anffodus, nid oedd y ddau aelod a enwyd i fynychu’r cyfarfod ar Dachwedd 27 wedi gallu mynychu’r cyfarfod.
22.Dyddiad y Cyfarfod Nesaf
12/01/2026
Daeth y cyfarfod i ben am 21:45 pm.
Noder y ffordd canlynol a fydd ar gau dros dro:
Mynediad i gerbydau’r gwasanaethau brys:
| Cyf: | 531/25 |
| Rhif y Ffordd: USRN | B4343 47122844 |
| Lleoliad: | Cellan, Llanbedr Pont Steffan https://acrobat.adobe.com/id/urn:aaid:sc:EU:5641939d-344c-4c37-9b27-b8609f671c37 |
| Dyddiad ac amser: | 02/02/2026 09:30-15:30 |
| Parhad: | Yn ystod y cyfnod dan sylw |
| Gwaith: | Gwaith ar strwythurau uwchben |
| Ymgeisydd: | Sunbelt Rentals ar rhan BT Openreach |
| Rheswm: | I sicrhau diogelwch y cyhoedd/ |
Cynhelir Cyfarfod Cyffredinol o’r Cyngor Cymuned Nos Lun Ionawr 12fed 2026 am 7:30yh yn y Ganolfan Gymunedol. Dylai aelodau sy’n dymuno mynychu o bell anfon e-bost at web@llanddewibrefi.org ymlaen llaw i ofyn am ddolen i’r cyfarfod.
Agenda
GALL AELODAU O’R CYHOEDD A’R WASG DDERBYN UNRHYW DDOGFENNAU A GYFEIRIR ATO YN YR AGENDA GAN Y CLERC CYN Y CYFARFOD. E-BOSTIWCH CEISIADAU I clerk@llanddewibrefi.org
Cofnodion cyfarfod cyffredinol o’r Cyngor a gynhaliwyd ar nos Lun, Tachwedd 10fed am 7:30pm yn y Ganolfan Gymuned.
Cyhoeddir cofnodion drafft yn unol â gofynion Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 ac maent yn destun cymeradwyaeth yn y cyfarfod arferol nesaf o’r Cyngor Cymuned.
Presennol:
Cynghorwyr : Rhodri Evans(Cadeirydd), Dafydd Lloyd Jones, Eirwen James, Gareth Jones, John Griffiths, Caryl Jones
1.Croeso
Croesawodd y Cadeirydd bawb i’r cyfarfod. Diolchodd i bawb a fynychodd Gwasanaeth Sul y Cofio gyda chynulleidfa dda yn bresennol. Diolchodd i’r Parchedig Carwyn Arthur am arwain y Gwasanaeth ac i’r holl gymdeithasau a ddaeth ymlaen i gyflwyno torch ar y Gofeb Rhyfel. Diolchodd hefyd i’r CFFI am eu noson tân gwyllt diweddar gan ddangos manteision cefnogi digwyddiad lleol a gafodd gynulleidfa fwy nag yn y blynyddoedd blaenorol.
2. I dderbyn ymddiheuriadau.
Pat Parry, PCSO John Evans
3.Materion Personol .
Llongyfarch CJ am gael ei enwebu am wobr.
Llongyfarch Mared Lloyd-Jones am gael ei hethol yn Is-Gadeirydd Pwyllgor Cystadlaethau CFFI Cymru.
Llongyfarch SYM Llanddewi-Brefi am ennill Cwpan Cydweithredol yn Rali Gaeaf SYM Ceredigion.
Roedd aelod o’r cyhoedd a oedd yn bresennol eisiau diolch i Dr James a’i blant a dau wirfoddolwr CFFI am helpu aelod SYM a syrthiodd ar noson Tân Gwyllt.
I estyn cydymdeimlad a PP.
4.Datganiad o ddiddordeb.
GJ Pwynt 14 – Diweddariad Taith Tractor er budd elusen Ann Jones, Uchel Siryf Dyfed
5.Cyfranogiad y Cyhoedd.
Roedd aelodau o’r cyhoedd yn bresennol.
6.I gadarnhau cofnodion cyfarfod cyffredinol Hydref 13eg 2025
Cynigwyd i gadarnhau y cofnodion – DLJ Eilwyd gan – CJ
7.Materion yn codi o’r cofnodion.
Mae angen sicrhau bod ymateb wedi’i dderbyn ynghylch yr e-bost a anfonwyd at Aelodau Seneddol lleol ynghylch y ddeiseb.
Llythyr o ddiolch wedi’i anfon at Llywela Thomas Bookkeeping and Payroll Services i ddiolch iddynt am eu gwaith wrth apelio apêl HMRC.
Mae problem wedi’i chanfod wrth dalu cyflogau staff. I’w drafod o dan faterion ariannol.
Anfonwyd e-bost at gynghorau cymuned leol a chynrychiolwyr lleol a nodwyd yn y Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth. Yr oedd y mwyafrif wedi ymateb gan nodi bod y dyddiad a ffafrir yn ddydd Llun, Tachwedd 17eg. Cytunwyd i gynnal cyfarfod anffurfiol ddydd Llun, Tachwedd 17eg yn Ganolfan Gymuned Llanddewi Brefi. Byddai gwahoddiad yn cael ei anfon at bob cynghorydd lleol. Cafodd hefyd ei benderfynu y byddai’n gyfarfod caeedig ac nad yw ar agor i aelodau’r cyhoedd.
1183
Roedd e-bost wedi’i anfon a chael ei dderbyn gan Eifion Jones, swyddog Arfordir a Llwybrau Cyngor Sir Ceredigion i edrych ar y llwybrau o amgylch y pentref. Anfonwyd dyddiadau ato i gadarnhau pryd oedd yn gyfleus iddo fynychu. Cafwyd trafodaeth ynglŷn â pha lwybrau yr oedd angen iddo eu hystyried.
Cafodd cyfarfod ei gynnal gydag adeiladwr lleol ynglŷn â wal y maes parcio. Fodd bynnag, oherwydd tywydd gwael nododd fod ganddo lawer o waith i’w gwblhau pan fyddai’r tywydd yn dda. Angen gofyn i adeiladwr arall am eu hargaeledd. Cytunwyd cadw’r wal fel y mae a disodli’r cerrig a symudwyd.
8. Adroddiad Ariannol
a) Cymeradwyo cydnabyddiaeth banc ar gyfer y cyfnod yn dod i ben ar 30ain Medi 2025
b) Awdurdodi taliadau staff a thaliadau cyfrinachol: £563.80 (Cyflogau’r Clerc Medi a Hydref; Cyflogau’r Glanhawyr Gorffennaf, Awst, Medi a Hydref) Deddf Llywodraeth Leol 1972, a112 / Deddf Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19. Oherwydd problem gyda’r banc, penderfynwyd talu cyflogau’r staff trwy siec.
c)Ad-dalu treuliau Clerc – Baner, inc, cyfeillion, stampiau post – £75.79 Deddf Llywodraeth Lleol 1972 a.111
d) Taliadau cylchol – cadarnhad o gyfarwyddiadau debyd uniongyrchol amrywiol parhaus
(i) Ffôn a band eang neuadd BT: £52.74 Deddf Darpariaethau Amrywiol (Misc. Provisions) LG 1976 c.19.
(ii) Taliadau banc 13/08 – 14/09 – £8.50 Deddf Llywodraeth Lleol 1972 a.111
e) Awdurdodi Taliadau – Penderfynodd yr Aelodau gwneud ad-daliad am dorchau Pabi a thalu am Torri Porfa.
f) Taliadau a dderbyniwyd – CC Ceredigion Percept 3ydd taliad – £6,000.00
Grant Mannau Cynnes – £900.00
9.I dderbyn cyfrifon Blynyddol Pwyllgor Mawndiroedd (Rhif Elusen 500142)
Cytunwyd i dderbyn cyfrifon Blynyddol y Pwyllgor Mawndiroedd.
10. I adolygu cytundeb torri porfa 2026 a 2027 a chyhoeddi gwahoddiad i dendro.
Roedd cytundeb wedi cael ei greu am ddwy flynedd – 2026 a 2027. Darllenwyd trwy’r cytundeb i sicrhau bod y rhaglen o waith a’r manylion technegol yn gywir. Mae angen sicrhau bod canghennau sy’n tyfu dros ac o amgylch y llwybr yn cael eu torri. Mae Sêr Dewi yn gyfrifol am dorri’r cae pêl-droed ond hoffent i’r cyngor cymuned dorri’r pen pellaf o amgylch y cae. Fe benderfynwyd newid y geiriad i ddatgan bod 3m o amgylch y cae yn cael ei dorri gan Sêr Dewi. Hefyd, sicrhau bod pob llwybr wedi cael ei glirio o unrhyw gangen sydd â lled o 1m ac uchder o 1.8m.
11. Grant Dydd Gŵyl Dewi Llywodraeth Cymru
Diolchodd y Cadeirydd i’r bobl a fynychodd gyfarfod i drafod syniadau ac i helpu gyda’r geiriad yn y ffurflen. Penderfynwyd edrych ar y ffurflen eto a’i dychwelyd erbyn y dyddiad cau, sef Tachwedd 14eg.
12. Polisi Diogelu
Er mwyn cydymffurfio â’r polisi, penderfynwyd adolygu a mabwysiadu’r polisi Amddiffyn gyda EJ yn arwain Amddiffyn o fewn y Cyngor Cymuned. Fe’i hadolygir nesaf ym mis Tachwedd 2026.
1184
13. Adroddiad Adran 6 Bioamrywiaeth
Roedd y clerc wedi mynychu sesiwn hyfforddi a ddarparwyd gan Un Llais Cymru ar ran y Cyngor Cymuned. Er mwyn cydymffurfio a’r rheolau presennol, mae angen cwblhau’r adroddiad erbyn Rhagfyr 31ain a’i gyhoeddi ar wefan y cyngor cymuned. Fodd bynnag, os na chyflwynwyd ac na basiwyd yr adroddiad yng nghyfarfod mis Rhagfyr, gellir gwneud hynny ym mis Ionawr a’i anfon yn syth i Un Llais Cymru. Dylai’r adroddiad gynnwys gwaith a wnaed ar fioamrywiaeth rhwng 2022 a 2025. Penderfynwyd gofyn cyngor gan y Grŵp Gweithredu ar Fioamrywiaeth – RE ac EJ – i gynorthwyo wrth gwblhau’r ffurflen. Cynhelir sesiwn hyfforddi pellach a drefnir gan Un Llais Cymru ym mis Ionawr i gynorthwyo wrth baratoi cynllun gweithredu 2026-2028.
14. Diweddariad Taith Tractor er budd elusen Ann Jones, Uchel Siryf Dyfed
Datganodd GJ diddordeb gyda’r pwynt hwn. Cynhaliwyd cyfarfod ar Hydref 26ain gyda’r digwyddiad yn digwydd ar ddydd Sul, Rhagfyr 21ain. Crëwyd posteri a’u harddangos yn y pentref ac ar wefan Cyngor y Gymuned. Cynhelir nifer o ddigwyddiadau yn ystod y dydd gyda’r Groto Santa blynyddol yn digwydd ar yr un noson. Cafwyd trafodaeth ynghylch anrhegion posibl gyda ystyriaeth o brynu ychydig mwy eleni oherwydd nifer uwch o bobl allai bod yn bresennol. Cafwyd trafodaeth ynghylch cyfraniad y Cyngor Cymuned i’r digwyddiad. Penderfynwyd rhoi £500 tuag at y digwyddiad. Cynigwyd gan EJ a’i eilio gan JG.
15. Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol Llywodraeth Cymru
Cynhelir cyfarfod pellach ynglyn a’r mater yma. Cytunwyd i roi’r eitem ar agenda y cyfarfod nesaf.
16. Datblygiadau Ynni Waun Maenllwyd / Lan Fawr / Bryn Rhudd
Mae dyddiad ymgynghori Datblygiad Waun Maenllwyd wedi’i ymestyn tan Ragfyr 4ydd. Ar Dachwedd 6ed agorwyd yr ymgynghoriadau ar gyfer Datblygiadau Lan Fawr a Bryn Rhudd ac fe fyddant yn cau ar Ragfyr 18fed, 2025. Fel y nodwyd yn gynharach yn y cyfarfod, mae’r cyngor cymuned wedi cyfathrebu â rhanddeiliaid eraill a nodir yn Femorandwm y Cytundeb, gyda chyfarfod wedi’i drefnu ar gyfer dydd Llun, Tachwedd 17eg. Roedd llythyr wedi’i anfon gan aelod o’r cyhoedd ynghylch y datblygiadau ynni hyn; fodd bynnag, eglurwyd gan awdur y llythyr bod y cyngor wedi derbyn y llythyr yn y cyfarfod blaenorol ac yn cael ei gopïo mewn e-bost a anfonwyd at ASau lleol.
Gwnaeth aelodau o’r cyhoedd a oedd yn bresennol y sylwadau canlynol:
Mae aelodau’n pryderu am faint o ddealltwriaeth sydd gan bobl o effaith y datblygiadau hyn. Nid yw llawer o bobl yn gwybod dim amdano. Mae Bute Energy wedi bod yn astudio tir o amgylch Pontrhydfendigaid ac Ystrad Fflur. Disgrifir y prosiect fel Prosiect Seilwaith Sylweddol a fyddai’n golygu llai o graffu. Efallai y cafwyd ymestyn ar gyfer datblygiad Waun Maenllwyd oherwydd gwybodaeth am fawn oedd wedi’i hepgor o’r papurau. Mae Cynghorau Sir Powys a Sir Gaerfyrddin wedi gofyn am oedi yn y datblygiadau hyn. Mae 300 o berchnogion tir yn mynd â Green Gen i’r llys oherwydd y pwysau a roddir arnynt i ganiatáu i Green Gen fynd i’w tir. Sut mae Llanddewi-Brefi yn teimlo am y datblygiadau hyn? A yw Adroddiad Effaith Lleol yn cael ei baratoi? Fe wnaeth yr aelodau gael gwybod am sesiwn Galw Heibio a oedd cael ei chynnal yn Neuadd Tregaron ar ddydd Sadwrn, Tachwedd 22ain rhwng 2:00yp a 8:00yh
17. Adroddiad PCSO
Nid oedd PCSO John Evans yn gallu mynychu y cyfarfod ond roedd wedi anfon e-bost. *Ymddygiad gwrthgymdeithasol /Aflonyddu : 0; Byrgleriaeth : 0; Difrod Troseddol : 0; Lladrad : 0; Trais / Ymosodiad : 0; Twyll : 0. Er gwybodaeth ar 16/10/25 cafodd yr heddlu adroddiad gan unigolyn yn Nhregaron am beth sy’n cyfateb i ymgais o fath Twyll. Bu nifer o adroddiadau o’r math hwn o dwyll yn y gorffennol ac efallai ei fod yn cael ei adfer eto. Mae Heddlu Dyfed-Powys wedi cyflwyno ap neges newydd o’r enw “Dyfed-Powys Connects” i ddod â gwybodaeth am yr heddlu, trosedd, a ymddygiad gwrthgymdeithasol yn uniongyrchol i flwch e-bost y rhai sy’n byw ac yn gweithio yn yr ardal. Mae Wythnos Cenedlaethol Diogelu yn digwydd 10/11/2025 – 16/11/2025.
1185
18. Cysgodfannau Bysus – llythyr gan y Cyngor
Yr oedd y Cyngor Cymuned wedi derbyn llythyr gan Gyngor Sir Ceredigion yn gofyn am wybodaeth am gyfrifoldeb y cysgodfannau bysiau yn y pentref. Dim ond dau cysgodfan bws a nodwyd ar y ffurflen. Penderfynwyd gofyn am eglurhad gyda map o gysgodfannau bysiau yn y pentref cyn ymateb.
19. Cystadleuaeth Nadolig
Mae coeden eisoes wedi cael ei archebu ar gyfer y pentref. Codi’r goeden nos Wener, Rhagfyr 5ed gyda chanu carolau o amgylch y goeden yn digwydd ar noson Canu Carolau CFFI a SYM – dydd Iau, Rhagfyr 18fed am 5:45yp. Cytunwyd i ofyn i’r perchnogion newydd o’r Foelallt Arms baratoi’r gwin poeth a gofyn am eu caniatâd i ddefnyddio eu trydan i oleuo’r goeden. Bydd Cyngor y Gymuned yn ad-dalu cost y trydan a ddefnyddiwyd. Elusen Canu Carolau a ddewiswyd eleni yw Ambiwlans Awyr Cymru. Cystadleuaeth y Tŷ a Addurnwyd Fwyaf – derbyn enwau erbyn 9:00yp Dydd Gwener, Rhagfyr 12fed. Bydd y barnu’n digwydd ar benwythnos Rhagfyr 13eg a 14eg gan yr enillwyr blwyddyn ddiwethaf – Gareth a Victoria. Cytunwyd i gynnwys tai o fewn y pentref nad oedd wedi rhoi eu henwau ymlaen. Gwobr Hamper. Pob cynghorydd i gyfrannu arian tuag at gost y hamper. CJ i drefnu’r mins peis.
20. Gohebiaeth
Roedd pob aelod wedi derbyn gohebiaeth ynghylch y materion canlynol:-
b) Bwletin Costau Byw Ceredigion: Dysgu heb Derfynau – Hydref – Bwletin Costau Byw: Dysgu heb Derfynau
c) Cyfarfod rhwng cynrychiolwyr y Cyngor Sir a Chynghorau Tref a Chymuned – Tachwedd 2025 – Cytunwyd byddai GJ a EJ yn cynrychioli’r Cyngor Cymuned ar nos Iau Tachwedd 27ain yn Aberaeron.
Ch)Calendr Digwyddiadau Tachwedd – Carers and Community Support Team
d) Bwletin CHTh Heddlu Dyfed Powys cliciwch yma.
dd) Dyddiadau Hyfforddiant – Hydref – Rhagfyr 2025
21. Unrhyw fater Arall
Roedd Cadeirydd y Cyngor Cymuned wedi derbyn e-bost ymddiswyddiad gan EK ar ôl y cyfarfod blaenorol. Penderfynwyd anfon llythyr o ddiolch i EK am ei waith dros y 12 mlynedd ddiwethaf a gwahodd ef a’i wraig fel clerc blaenorol i fynychu Cinio’r Nadolig. Penderfynwyd hefyd gynnwys apwyntiad Is-Gadeirydd fel eitem ar yr agenda yn y cyfarfod nesaf.
Yn gynharach yn y dydd, roedd y Clerc wedi derbyn llythyr gan Gyfoeth Naturiol Cymru, ynglŷn â thrwydded torri coed ar ben y cae pêl-droed. Cytunwyd bod y Clerc yn cysylltu â Chyfoeth Naturiol Cymru i drafod y mater.
Mae’r ffordd rhwng Nantydderwen ac Abercarfan yn dechrau rhoi yn rhai mannau.
Mae tyllau yn dechrau ymddangos rhwng Abercoed a Forest.
Mae’r ffordd sy’n arwain i Gwyngoedfawr angen atgyweirio.
Canghennau uchel dros y ffordd o amgylch Pentrebrain.
Mae angen trefnu Defibrilydd o’r arian a godwyd yn ddigwyddiad Canu Carolau llynedd.
Gwefan Cyngor y Gymuned – er gwaethaf y ffaith bod y rhif cywir ar gyfer y clerc yn cael ei ddangos ar y wefan, mae’n cysylltu ag aelod gwahanol o’r cyngor.
Diolch Stephen a Liam am dorri’r perthi o amgylch cae’r neuadd.
22.Dyddiad y Cyfarfod Nesaf
08/12/2025
Daeth y cyfarfod i ben am 21:45 pm.
Ar nos Sul, Rhagfyr 21ain, cyhoeddwyd taw Tŷ Mawr, Llanddewi-Brefi oedd enillydd cystadleuaeth Golau Nadolig Cyngor Cymuned Llanddewi Brefi. Llongyfarchiadau mawr i’r enillwyr a dderbyniodd hamper a noddwyd gan Gynghorwyr y Gymuned. Diolch i Hamperi Cambrian Mountains am baratoi’r hamper ac i Gareth a Victoria Jones am feirniadu.
Noder y ffordd canlynol a fydd ar gau dros dro :
Mynediad i gerbydau’r gwasanaethau brys:
| Cyf: | 588/25 |
| Rhif y Ffordd: USRN | U1519 47100912 |
| Lleoliad: | Llanddewi Brefi, Tregaron https://acrobat.adobe.com/id/urn:aaid:sc:EU:e539c185-b127-412e-9629-02d2075d5e79 |
| Dyddiad ac amser: | 12/01/2026-16/01/2026 09:00-17:00 |
| Parhad: | Yn ystod y cyfnod dan sylw |
| Gwaith: | Tynnu coed sydd wedi cwympo wrth y bont |
| Ymgeisydd: | Cyngor Sir Ceredigion County Council |
| Rheswm: | I sicrhau diogelwch y cyhoedd |
Noder y ffordd canlynol a fydd ar gau dros dro:
Mynediad i gerbydau’r gwasanaethau brys:
| Cyf: | 762/25 |
| Rhif y Ffordd: USRN | A485 47122730 |
| Lleoliad: | Tregaron https://acrobat.adobe.com/id/urn:aaid:sc:EU:a2316216-9873-4214-a235-53b9387eacc4 |
| Dyddiad ac amser: | 12/01/2026 09:00-17:00 |
| Parhad: | Yn ystod y cyfnod dan sylw |
| Gwaith: | Gwaith polion |
| Ymgeisydd: | Go Ahead Traffic Management ar rhan MJ Quinn/BT Openreach |
| Rheswm: | I sicrhau diogelwch y cyhoedd |
Ar ddydd Sadwrn, Rhagfyr 20fed bu grwp o fobol yn plannu coed y tu cefn i’r cae pel-droed i gymryd lle y coed a dorrwyd ychydig o flynyddoedd yn ol. Dymuna’r Cyngor Cymuned ddiolch i bawb a ddaeth i gynorthwyo ar y diwrnod.
Noder y ffordd canlynol a fydd ar gau dros dro:
Mynediad i gerbydau’r gwasanaethau brys:
| Cyf: | 680/25 |
| Rhif y Ffordd: USRN | C1240 47106233 |
Lleoliad: | Tregaron https://acrobat.adobe.com/id/urn:aaid:sc:EU:92494fc8-4dc9-4caa-b558-24aafb14fb37 |
| Dyddiad ac amser: | 12/01/2026-14/01/2026 08:00-18:00 |
| Parhad: | 24 awr y dydd |
| Gwaith: | Gosod cysylltiad newydd |
| Ymgeisydd: | Core Highways ar rhan M Group Water/Welsh Water – Dwr Cymru |
| Rheswm: | I sicrhau diogelwch y cyhoedd/ |
Noder y ffordd canlynol a fydd ar gau dros dro
Mynediad i gerbydau’r gwasanaethau brys
| Cyf: | 624/25 |
| Rhif y Ffordd: USRN | Ffordd Dewi & Stryd Fawr 47100707 & 47100708 |
Lleoliad: | Tregaron https://acrobat.adobe.com/id/urn:aaid:sc:EU:039b9aaa-8e7b-4189-ac65-b83d2d99e29a |
| Dyddiad ac amser: | 06/01/2026 09:30-15:30 |
| Parhad: | Yn ystod y cyfnod dan sylw |
| Gwaith: | Cysylltiad cwsmer newydd |
| Ymgeisydd:/Applicant: | Sunbelt Rentals ar rhan BT Openreach |
| Rheswm: | I sicrhau diogelwch y cyhoedd/ |