Pob cofnod gan Website Administrator

Adroddiad Blynyddol 2025-26 Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi

Newyddion

Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi

Adroddiad Blynyddol 2025-2026

Cyflwyniad

Mae Deddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021, Adran 52, yn mynnu bod Cynghorau Cymunedol yng Nghymru, cyn gynted ag sy’n ymarferol ar ôl diwedd pob blwyddyn ariannol, yn paratoi ac yn cyhoeddi adroddiad blynyddol am flaenoriaethau, gweithgareddau a chyflawniadau’r Cyngor dros y flwyddyn flaenorol.

Cadeirydd Cyngor Cymuned 2025-2026

Cynghorydd Rhodri Evans

Trefniadaeth y Cyngor

Mae Cyngor Cymuned Llanddewi Brefi yn cynnwys deg Cynghorydd, ac mae’n cyflogi clerc rhan-amser fel Swyddog Priodol a Swyddog Cyllid Cyfrifol. Mae’r Cyngor Cymuned yn defnyddio gwasanaeth Cyfrifo Llywela Thomas Bookkeeping and Payroll Services er mwyn cwblhau materion gyda CThEF.

Mae’r Cyngor Cymuned yn Awdurdod Claddedig gyda chyfrifoldeb am Fynwent Llanddewi Brefi, ac mae hefyd yn cyflogi Clerc Claddedig rhan-amser,  ynghyd a glanhawraig rhan amser ar gyfer y Neuadd Gymunedol.

Mae’r Cyngor Cymuned hefyd yn Ymddiriedolwr elusen Neuadd y Pentref a Maes Hamdden Llanddewi Brefi. Mae gweithgareddau’r elusen yn wahanol i swyddogaethau’r Cyngor Cymuned, ond mae pob Cynghorydd yn aelodau o’r Pwyllgor Rheoli, sy’n cynnal cyfarfodydd ar wahân ac yn cyflwyno adroddiadau i gyfarfodydd Cyngor arferol.

Yn dilyn ymddiswyddiad y Clerc ym mis Mehefin 2025, daeth dau aelod yn bwyllgor tymor byr i weithredu fel Swyddog Priodol a Swyddog Ariannol Cyfrifol (RFO), heb dal, er mwyn sicrhau y byddai’r Cyngor yn gallu parhau i weithredu tan benodi Clerc parhaol. Llwyddwyd i lenwi’r swydd hon gyda phenodi Mr Sion Jones fel Clerc a Swyddog Cyllid Cyfrifol ar 01/09/2025.

Gellir cysylltu â’r Cyngor trwy’r Clerc:

Post: Awelon, Llanddewi Brefi, Tregaron, Ceredigion. SY25 6RL

E-bost: clerk@llanddewibrefi.org

Ffôn: 07870 299370

Cynghorwyr

Yn ystod adeg yr adroddiad, aelodau’r Cyngor Cymuned oedd:

  • Cadeirydd: Cyng. Rhodri Evans (o Mai 2025) (Swyddog Priodol Dros Dro rhwng 01/07/2025 –  01/09/2025)
  • Is-Gadeirydd: Cyng. Emmanuel Kincaid ( rhwng Mai 2025 a Hydref 2025 –  Ymddiswyddodd Hydref 2025 a Swyddog Cyllid Cyfrifol Dros Dro rhwng 01/07/2025 – 01/09/2025
  •   Cyng. John Griffiths ( o Ragfyr 2025)
  • Aelodau: Cyng. Dafydd Lloyd-Jones (Cadeirydd hyd at Mai 2025); Bethan Griffiths; Eirwen James; Caryl Hâf Jones; Gareth Jones; Pat Parry.

Mae manylion cyswllt pob aelod wedi’u cyhoeddi ar wefan y Cyngor: https://www.llanddewibrefi.org/community-council/council-members/

Cyfarfodydd y Cyngor

Yn arferol, cynhelir cyfarfodydd ar ail nos Llun bob mis, heblaw am fis Awst.

Cafodd agenda a chofnodion cyfarfodydd eu hanfon yn electronig drwy e-bost a’u cyhoeddi ar wefan y Cyngor. Cynhaliwyd cyfarfodydd wyneb yn wyneb drwy’r flwyddyn, gyda darpariaeth barhaus ar gyfer mynychu o bell gan Gynghorwyr ac aelodau o’r cyhoedd yn unol â phennod 4 o Ddeddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021.

Cynhaliwyd deuddeg cyfarfod arferol yn ystod y flwyddyn hyd at 31/03/2026, yn ogystal â’r Cyfarfod Blynyddol ym mis Mai.

Cynhaliwyd y cyfarfodydd eithriadol ganlynol hefyd:

• 22/09/2025 – Trafod Datblygiadau Ynni Gwynt.

• 01/09/2025 – I ystyried cais am swydd Clerc a Swyddog Cyllid Cyfrifol.

Nodir datganiad o fuddiannau a chyfraniad aelodau mewn cyfarfodydd yn y tabl canlynol:

  Cyfarfodydd Cyngor Cymuned Llanddewi Brefi 01/04/2025- 31/03/2026
Cynghorwyr
  Rhodri Evans (Cadeirydd)John Griffiths (Is-Gadeirydd)Beth GriffithsEirwen JamesCaryl JonesGareth JonesDafydd Lloyd-JonesPat ParryEmmanuel Kincaid (hyd at 13/10/25) 
Cyfarfod Mawrth 2026Meeting March 2026  PPAPPPPA  
            
Cyfarfod Chwefror 2026Meeting February 2026PAPPPAPP  
         D  
Cyfarfod Ionawr  2026Meeting January  2026PPAPPAAP  
            
Cyfarfod Rhagfyr 2025Meeting December 2025PPAPAPPP  
         D  
Cyfarfod Tachwedd 2025Meeting November 2025PPAPPPPA  
       D    
Cyfarfod Hydref 2025Meeting October 2025PPPPPPPPP 
  DD  D     
Cyfarfod Medi 22ain 2025Meeting September 22nd  2025PPAPPPPPA 
  D         
Cyfarfod Medi 8fed  2025Meeting September 8th  2025PPPPPPPPP 
            
Cyfarfod Medi 1af 2025Meeting September 1st  2025PPPPPPPAP 
            
Cyfarfod Awst 2025Meeting August 2025PPAPAAPPA 
            
Cyfarfod Gorffennaf 2025Meeting July 2025PPPPPPPPA 
            
Cyfarfod Mehefin 2025Meeting June 2025PPPPPPPAP 
            
Cyfarfod Mai 2025Meeting May 2025PPAPAPPPP 
  D         
Cyfarfod Ebrill 2025Meeting April 2025PPAPAPPPP 
  D         
Presenol1413614101113106 
Absennol018043143 
Datganiad o ddiddordeb410011020 

Cyllid

Rheolir gwariant y Cyngor gan broses gyllidebu a monitro. Wrth osod ei gyllideb mae’r Cyngor yn anelu at ddarparu gwasanaethau, rheoli cyfleusterau a chyflawni ei flaenoriaethau. Ystyrir y gyllideb yng nghyfarfod misol Ionawr yn flynyddol.

Er mwyn rheoli arian cyhoeddus yn effeithiol mae Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi:

  • Ymdrechu i gael gwerth am arian
  • Monitro a rheoli gwariant yn unol â’i Reolau Sefydlog a’i Reoliadau Ariannol
  • Ystyried cymariaethau cyllidebol yn erbyn gwirioneddol drwy gydol y flwyddyn
  • Yn darparu cyllid grant

Crynodeb ariannol ar gyfer y flwyddyn 2025/26

Balans ar 31/03/25      –                            £19,926

Cyfanswm Gwariant 2025/26  –              £55,566

Praesept (Treth y Cyngor )                          £18,000

Amyrwiol Incwm                                         £   5,671                     

Nawdd Grant                                               £15,338

Cyfanswm yr Incwm 2025/26 –                £39,009

Balans ar 31/03/26                                   £   3,407

Gwariant o dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972 Adran 137

Y gwariant mwyaf y gellir ei ysgwyddo o dan adran 137 (1) a (3) ar gyfer y flwyddyn ariannol 2025-26 yw £11.60 yr etholwr, ac mae trefniadau cyngor cymuned bresennol Llanddewi-Brefi yn cynnwys cyfanswm etholwyr o 513.

Gwnaethpwyd y rhodd flynyddol arferol i’r Lleng Prydeinig, ac fe wnaeth y Cyngor roi grantiau cymorth ariannol cyfanswm o £1,715.00 i’r sefydliadau lleol canlynol gan ddefnyddio pwerau adran 137 o Ddeddf Llywodraeth Leol 1972:

• Elusen Uchel Siryf Dyfed

• Clwb Ffermwyr Ifanc

• Helfa Gogerddan

• Cylch Ti a Fi Llanddewi Brefi

Taliadau i aelodau

O dan Fesur Llywodraeth Leol (Cymru) 2011, mae cynghorau cymuned a threfi yn awdurdodau perthnasol at ddiben talu iawndal.

Felly, mae unigolion sydd wedi derbyn swydd fel aelod o gyngor cymuned neu dref yn gymwys i dderbyn taliadau fel y penderfynir gan y Panel Iawndal Annibynnol Cymru (IRPW).

Yn adroddiad Panel Iawndal Annibynnol Cymru ddyddiedig Chwefror 2021, mae Penderfyniad 42 yn gofyn bod rhaid i bob cyngor cymuned a thref gynnig taliad blynyddol gorfodol i bob aelod fel cyfraniad at gostau a threuliau.

Yn unol â Phenderfyniad 4 yn adroddiad blynyddol Panel Iawndal Annibynnol Cymru a gyhoeddwyd ym mis Chwefror 2026, rhoddodd pob aelod hysbysiad nad oeddent yn dymuno derbyn y taliad sylfaenol gorfodol ar gyfer y flwyddyn ariannol 2025/2026.

Yn ychwanegol at lwfans y Cadeirydd o £50, yr unig daliadau eraill i aelodau yn ymwneud â’r flwyddyn tan 31/03/2026 oedd ad-daliadau am eitemau neu wasanaethau a brynwyd ar ran y Cyngor, wedi eu hawdurdodi, ac wedi eu cofnodi yn y cofnodion.

Hyfforddiant

Mae cynllun hyfforddi Cyngor, i fynd i’r afael â phrif feysydd o wybodaeth sy’n ymwneud â’r Cod Ymddygiad a rheolaeth ariannol a llywodraethu, wedi cael ei gymeradwyo yn unol â dyletswyddau statudol o dan adran 67 o Ddeddf Llywodraeth Leol ac Etholiadau (Cymru) 2021 ac mae’r cynllun hwn yn cael ei adolygu’n flynyddol.

Llywodraethu

Derbyniodd y Cyngor adroddiad archwilio cymwysedig ar gyfer 2024-2025 gan Archwilio Cymru. Ac eithrio’r materion a adroddwyd isod, ar sail yr archwiliad, y farn a nodwyd oedd nad oes unrhyw faterion wedi dod i’r sylw i roi achos pryder bod, mewn unrhyw fawrder sylweddol, y wybodaeth a adroddwyd yn y Ffurflen Flynyddol hon:

• heb gael ei pharatoi yn unol â arferion priodol;

• nad ydynt wedi cwrdd â gofynion deddfwriaethol a rheoleiddiol perthnasol;

• nid yw’n gydnaws â trefniadau llywodraethu’r Cyngor; ac

• nad oes gan y Cyngor drefniadau priodol i sicrhau economi, effeithlonrwydd ac effeithiolrwydd yn ei ddefnydd o adnoddau.

Ym marn Archwilio Cymru, nid yw’r Datganiad Cyfrifyddu yn cyflwyno taliadau a dderbynnir gan y Cyngor yn ogystal â sefyllfa ariannol y Cyngor yn iawn:

• Mae amrywiadau sylweddol lluosog rhwng y datganiadau taliadau a dderbyniwyd fel yn ôl y Ffurflen Flynyddol ac fel y nodwyd yn lyfr arian parod y Cyngor.

• Mae’r Cyngor yn adrodd balans benthyciadau o £5,000 yn y Ffurflen Flynyddol. Fodd bynnag, nid oes balans benthyciad wedi’u cofnodi gan Bwyllgor Benthyciadau Gwaith Cyhoeddus i Gyngor Cymuned Llanddewi Brefi. Nid yw’r Cyngor wedi darparu unrhyw dystiolaeth i gefnogi’r balans hwn yn y Datganiad Cyfrifyddu.

• Nid yw’r Cyngor wedi darparu cofrestr asedau sefydlog i gefnogi’r balans yn Llinell 12 o’r Datganiad Cyfrifyddu.

Datganiad Llywodraethu Blynyddol

• Datganiad 4: Mae Adran 1 o Ddeddf Hawliau Llafur 1996 (ERA1996) yn mynnu bod y Cyngor yn darparu contract ysgrifenedig neu ddatganiad ysgrifenedig o delerau penodedig cyflogaeth i’w Glerc o fewn dau fis ar ôl dechrau cyflogaeth. Fodd bynnag, ni allwn sefydlu a yw’r Clerc wedi cael y termau llawn cyflogaeth.

Datganiad 4: Nid yw cadeirydd y Cyngor wedi llofnodi’r adroddiad blynyddol fel tystiolaeth o gymeradwyaeth y Cyngor ar y cyfrifon blynyddol

• Datganiad 3: Nid oes cofnodion o gyfarfodydd wedi’u cyhoeddi ers Ebrill 2025. Nid yw’r Cyngor yn cyhoeddi ar ei wefan y wybodaeth y mae’n ofynnol iddynt ei chyhoeddi’n electronig yn unol ag adran 55 Deddf Pwyllgor Democratiaeth a Ffiniau Cymru etc. 2013, Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 a Deddf Llywodraeth Leol 2000.

Trefniadau i sicrhau economi, effeithlonrwydd ac effeithiolrwydd wrth ddefnyddio adnoddau

• Nododd ein archwiliad dri thaliad a oedd yn fwy na £3,000. O dan reoliadau ariannol y Cyngor, dylai’r Cyngor wedi ceisio tri amcangyfrif ar gyfer pob contract ymgymmerwyd ag ef ar gyfer cyflenwi nwyddau/gwasanaethau.

• Ni ddarparodd y Cyngor unrhyw dystiolaeth bod yn cydymffurfio â’i reoliadau ariannol Materion eraill a argymhellion Tynnwyd sylw’r Cyngor at y materion a’r argymhellion canlynol nad ydynt yn effeithio ar farn archwilio ond y dylid eu hwynebu gan y Cyngor.

Diffyg Tystiolaeth Gefnogol ar gyfer derbyniadau a thaliadau

 Trwy gydol ein profion archwilio nodwyd nad oedd gan y Cyngor y lefel briodol o dystiolaeth gefnogol ar gyfer tri derbyniad grant a derbyniad un angladd. Argymhellwn y bydd y Cyngor yn cynnal llwybr archwilio digonol ar gyfer trafodion a dderbyniwyd.

Sieciau heb eu cyflwyno

Mae’r Cyngor yn adrodd dau siec hŷn heb eu cyflwyno, ysgrifennwyd y sieciau hyn ym mis Gorffennaf a Rhagfyr 2024.

Rydym yn argymell y dylai’r Cyngor adolygu tebygolrwydd y bydd y sieciau hyn yn cael eu hachosi. Os na chafodd y sieciau hyn eu hachosi, dylai’r Cyngor ystyried ysgrifennu’r sieciau hyn yn ôl i’r cyfrifon.

Nid yw’r Cyngor wedi darparu esboniad digonol am eu hailadroddiadau’r flwyddyn flaenorol.

Cafodd Hysbysiad o gwblhau’r archwiliad a’r hawl i archwilio’r ffurflen flynyddol ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Mawrth 2025 ei gyhoeddi ar 14/02/2026.

Mae’r adolygiadau canlynol yn cael eu cynnal yn ystod y flwyddyn:

• Asesiad risg

• Cofrestr asedau

• Telerau ymrwymiad a phenodi Archwilydd Mewnol

Cynhaliwyd adolygiadau cyllideb hefyd drwy’r flwyddyn ac fe wnaethant ffurfio’r sail ar gyfer gosod y parasept  o £18,000 ar gyfer 2026-27.

Ymgysylltu â’r Cyhoedd

Cynhaliodd y cyngor ymrwymiad cryf i fod yn agored a hygyrchedd drwy sicrhau bod cyfarfodydd arferol misol yn cael eu hysbysebu ac yn cael eu cynnal yn eglur. Datryswyd materion brys a phenodol mewn cyfarfodydd eithriadol a phwyllgor ychwanegol.

Gwnaed ymdrechion i gynyddu rhan y cyhoedd trwy:

• Lledaenu gwybodaeth trwy’r wefan, cyfryngau cymdeithasol a hysbysiadau print;

• Creu cyfleoedd i drigolion trafod â chynghorwyr yn uniongyrchol yn ystod cyfarfodydd;

• Cefnogi digwyddiadau a ddaeth â’r gymuned ynghyd a hwylusodd drafodaeth anffurfiol.

Roedd swydd y Clerc yn wag yn dilyn ymddiswyddiad y Clerc blaenorol ym Mehefin 2025. Yn dilyn cyngor gan Un Llais Cymru a gwerthusiad risg, penodwyd aelodau’r Cyngor dros dro, heb iawndal, i gyflawni dyletswyddau Swyddog Cyllid Cyfrifol (RFO) a Chlerc ac i sicrhau parhad gwasanaeth tan benodi Clerc a Swyddog Cyllid Cyfrifol parhaol ym Medi 2025.

Mae aelodau wedi cynnal a diweddaru Gwefan y Gymuned drwy gydol y flwyddyn, ac mae’r Cyngor wedi cynnal ac archwilio’r Diffibriliwr Cyhoeddus a leolir ar y sgwâr.

Roedd y Cyngor wedi cyflwyno tendr ar gyfer y gwasanaeth torri glaswellt ar gyfer 2026-2027 ym mis Rhagfyr 2025, ac wedi cynnal ardaloedd glaswellt y fynwent a’r Eglwys, yn ogystal ag ardaloedd chwarae a maes chwarae.

Cynhaliwyd Gwasanaeth Dydd y Cofio ar 09/11/2025 wrth y Gofeb Rhyfel yn y fynwent, a arweiniwyd gan Gadeirydd y Cyngor a’r Parch. Carwyn Arthur. Fe osododd sefydliadau lleol a thrigolion torchau wrth y gofeb.

Cynllunio a Datblygu Lleol

Adolygodd y cyngor ac atebodd ymgynghoriadau statudol ynghylch ceisiadau cynllunio lleol gyda’r nod o sicrhau bod datblygiadau yn cyd-fynd â nodweddion y gymuned a chynhwysedd isadeiledd. Cafodd ystyriaethau effaith amgylcheddol a bioamrywiaeth eu hystyried ym mhob ymateb mawr.

Prif Lwyddiannau a Phrif Brosiectau

Adolygiadau Ffiniau Cymunedol

  • Mynychodd yr aelodau gyflwyniad gan Un Llais Cymru yn ymwneud â’r effaith o Adolygiad Ffiniau’r Gymuned.

Lywodraethu a Goruchwyliaeth Ariannol

  • Cafodd yr archwiliad blynyddol ar gyfer 2024-2025 ei gwblhau.
  • Cafodd monitro ariannol ei wneud bob mis, gydag adroddiadau ar incwm, gwariant, cronfeydd ac arian parod.
  • Mae’r cyngor wedi diweddaru manylion Mandad Banc a Chofrestr Risg.

Diogelwch a Lles Cymunedol

  • Roedd ymrwymiad rheolaidd gyda’r Heddwas Cymunedol Lleol (PCSO) yn galluogi adrodd effeithiol ar ddigwyddiadau a darparu diweddariadau heddlu cymunedol.
  • Mae’r cyngor wedi cynnal a gwirio’r Diffibriliwr Cyhoeddus wedi’i leoli ar y sgwâr.

Amgylchedd a Bioamrywiaeth

  • Ym mis Ionawr 2026, cymeradwyodd y Cyngor Cymunedol Ddeddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 Rhan 1 – Adran 6 Dyletswydd Bioamrywiaeth a Gwrthsefyll Ecosystemau. Creodd hefyd Gynllun Gweithredu Bioamrywiaeth ar gyfer 2026-2028.
  • Mynychodd y Clerc ar ran Cyngor Cymuned hyfforddiant Un Llais Cymru ar Gynllun Gweithredu Bioamrywiaeth.
  • Adolygodd Swyddog Arfordir a Gwledig Cyngor Sir Ceredigion ac aelodau’r Cyngor lwybrau lleol yn Rhagfyr 2025 i sicrhau bod yr holl lwybrau yn hygyrch.
  • Cafodd 10 coeden eu plannu ar gefn y cae pêl-droed i ddisodli’r coed a dorrwyd yn 2019.

Digwyddiadau ac Ymgysylltu â’r Cyhoedd

  • Gosododd y Cyngor Coeden Nadolig a goleuadau ar y sgwâr, wedi’u rhoi yn garedig gan Richard Elliot, a threfnodd gystadleuaeth goleuadau Nadolig, gyda hamper gwobr wedi’i roi gan yr aelodau.
  • Cefnogodd y Cyngor Cymuned Ras Tractor Nadolig er mwyn elusen Uchel Siryf Dyfed.
  • Dathlodd y Cyngor Cymuned Dydd Gŵyl Dewi gyda gwasanaeth yn Eglwys Dewi Sant a dilynwyd gan gawl yn neuadd y pentref.
  • Darparwyd cefnogaeth ariannol i elusen Uchel Siryf Dyfed, Clwb Ffermwyr Ifanc, Cylch Ti a Fi a Helfa Gogerddan.

Cynnal a Chadw a Seilwaith y Pentref

  • Adroddiadau misol ar ddiffygiannau ffyrdd yn cael eu trosglwyddo i Gyngor Sir Ceredigion.
  • Cafodd gwaith cynnal a chadw ar lwybrau cerdded ei gydlynu er mwyn gwella cyfleusterau cyhoeddus.
  • Cafodd materion ynghylch y fynwent eu hadolygu a’u dogfennu.
  • Cynhaliodd y cyngor yr ardaloedd o lawntiau yn y fynwent a’r Eglwys yn ogystal â’r caeau chwarae a mannau chwarae.

Cyfathrebu Strategol

  • Cafodd cyfathrebu mewnol ymhlith y cynghorwyr ei hwyluso gyda grŵp WhatsApp pwrpasol.
  • Cyfathrebu cyhoeddus trwy ddiweddariadau ar gyfryngau cymdeithasol, hysbysiadau printiedig a rhannu dogfennau digidol i sicrhau bod trigolion yn cael eu cadw’n wybodus.
  • Cynhaliodd a diweddarwyd aelodau wefan y Gymuned drwy gydol y flwyddyn.

Blaenoriaethau’r Cyngor ar gyfer 2026-2027

Bydd y Cyngor yn gweithio gyda Chyngor Cymuned Llangeitho yn barod i’r newid Ffin Gymunedol ym Mai 2027. Y Cyngor Cymunedol yw Unig Ymddiriedolwr Neuadd y Pentref a Maes Hamdden Llanddewi-Brefi ac fe fydd yn ceisio cyngor proffesiynol i ystyried a allai strwythurau llywodraethu amgen, e.e. Sefydliad Elusennol Corfforedig (CIO) fod yn fwy addas.

Bydd y Cyngor Cymunedol yn parhau i:

  • Hyrwyddo gwydnwch y gymuned drwy fentrau bioamrywiaeth, seilwaith digidol a chynnwys ieuenctid;
  • Sicrhau adnoddau a cheisio cynnal seilwaith o ansawdd uchel, gan gynnwys diffibriliwr, toiledau ac arwyddion.

Casgliad

Yn ystod 2025-26, mae Cyngor Cymunedol Llanddewi-Brefi wedi cydbwyso ei gyfrifoldebau statudol gydag ymrwymiad i edrych ymlaen at ddatblygu cymunedol. Gyda llywodraethu tryloyw, rheolaeth ariannol gadarn, a gwasanaeth aelodau ymroddedig, mae’r Cyngor wedi cryfhau’r sylfaen ar gyfer dyfodol ffyniannus a chynaliadwy.

Mae’r cyngor yn estyn ei ddiolch i’r trigolion, gwirfoddolwyr, sefydliadau partner, a phawb sy’n cyfrannu at fywyd ein cymuned. Edrychwn ymlaen at gydweithio eto yn 2026-2027.

Cau Ffordd Dros Dro – U1518 – Llanddewi-Brefi, Tregaron – 26/08/26

Hysbysiadau

Noder y ffordd canlynol a fydd ar gau dros dro:

Mynediad i gerbydau’r gwasanaethau brys:

Cyf:484/26
Rhif y Ffordd:

USRN		U1518 47101461
Lleoliad:Llanddewi Brefi, Tregaron https://acrobat.adobe.com/id/urn:aaid:sc:EU:2bda75c0-be0e-4c8f-a2cc-4aabdb261690
Dyddiad ac amser:26/08/2026 08:00-17:00
Parhad:Yn ystod y cyfnod dan sylw
Gwaith:Gwaith polion  
Ymgeisydd:G T Williams ar rhan BT Openreach
Rheswm:I sicrhau diogelwch y cyhoedd

Cau Ffordd Dros Dro – U1513 – Llanddewi-Brefi, Tregaron – 26/08/26

Hysbysiadau

Noder y ffordd canlynol a fydd ar gau dros dro:

Mynediad i gerbydau’r gwasanaethau brys:

Cyf:481/26
Rhif y Ffordd:

USRN		U1513 47107903
Lleoliad:Llanddewi Brefi, Tregaron https://acrobat.adobe.com/id/urn:aaid:sc:EU:c31bb8e0-11f9-4100-852c-57890c1b9b68
Dyddiad ac amser:26/08/2026 08:00-17:00
Parhad:Yn ystod y cyfnod dan sylw
Gwaith:Gwaith polion  
Ymgeisydd:G T Williams ar rhan BT Openreach
Rheswm:I sicrhau diogelwch y cyhoedd

Cofnodion Cyfarfod Arbennig – Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi – 09/07/26

Cofnodion Y Cyngor

1215

Cofnodion cyfarfod arbennig o’r Cyngor a gynhaliwyd ar nos Iau, Gorffennaf 9fed am 8:00pm yn y Ganolfan Gymuned.

Cyhoeddir cofnodion drafft yn unol â gofynion Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 ac maent yn destun cymeradwyaeth yn y cyfarfod arferol nesaf o’r Cyngor Cymuned.

Presennol:

Cynghorwyr :  Rhodri Evans(Cadeirydd)(RE), Eirwen James(EJ), Dafydd Lloyd-Jones(DLJ), Gareth Jones(GJ) John Griffiths(JG), Caryl Jones (CJ)

1.Croeso

Croesawyd pawb i’r cyfarfod.

2. I dderbyn ymddiheuriadau.

Beth Griffiths (BG), Pat Parry(PP)

Estynnwyd cydymdeimlad â Pat Parry ar golli ei chwaer yn ddiweddar. Cytunwyd i anfon carden ar ran y Cyngor Cymuned.

3. Datganiad o Ddiddordeb

Dim

4. Archwilio Cymru – I dderbyn Datganiad Blynyddol ar gyfer y flwyddyn yn gorffen 31/03/2026

Cytunwyd i dderbyn y datganiad Blynyddol. Gosod hysbysiad ar fyrddau y Cyngor.

5. Unrhyw fater arall

Derbyniwyd gohebiaeth pellach gan Cadnocomms yn gofyn am gyfarfod gyda’r Cyngor Cymuned. Cytunwyd i ofyn iddynt mynychu ein cyfarfod nesaf.

Bu raid gohirio cyfarfod a Chyngor Cymuned Llangeitho ar ddiwedd Mehefin gan fod Cadeirydd Cyngor Cymuned Llangeitho ar ei wyliau. Ail-drefnwyd y cyfarfod i Nos Lun, Gorffennaf 27ain am 8:00pm yn Llangeitho.

Gyda bingo yn cael ei gynnal yn Ysgol Henry Richard ar nos Lun, Gorffennaf 13eg penderfynwyd ail-drefnu y cyfarfod misol i nos Wener, Gorffennaf 17eg am 7:30pm.

Daeth y cyfarfod i ben am 20:45.

Cofnodion – Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi – 15/06/26

Cofnodion Y Cyngor

1212

Cofnodion cyfarfod cyffredinol o’r Cyngor a gynhaliwyd ar nos Lun, Mehefin 15fed am 7:30pm yn y Ganolfan Gymuned.

Cyhoeddir cofnodion drafft yn unol â gofynion Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 ac maent yn destun cymeradwyaeth yn y cyfarfod arferol nesaf o’r Cyngor Cymuned.

Presennol:

Cynghorwyr :  Rhodri Evans(Cadeirydd)(RE), Eirwen James(EJ), Dafydd Lloyd-Jones(DLJ), Gareth Jones(GJ) PCSO John Evans

1.Croeso

Croesawyd pawb i’r cyfarfod.

2. I dderbyn ymddiheuriadau.

John Griffiths(JG) Beth Griffiths (BG), Pat Parry(PP), Caryl Jones (CJ)

3.Materion Personol .

Cydymdeimlo gyda John a Menna Griffiths yn dilyn marwolaeth tad a thad yng nghyfraith.

Cydymdeimlo gyda Pharch Carwyn Arthur ar golli ei fam.

Llongyfarch Sefydliad y Merched Llanddewi-Brefi am ddod yn ail yn y Rali Hâf yn ddiweddar.

Llongyfarch CFFI Llanddewi-Brefi am rali lwyddiannus gyda sawl aelod yn derbyn gwobr 1af, 2il a 3ydd.

Llongyfarch Sêr Dewi ac Ysgol Henry Richard am gynnal twrnamaint Pêl-droed llwyddiannus yn ddiweddar ar y cae pêl-droed. Cyngor Cymuned i anfon e-bost i’r ysgol yn eu llongyfarch am gynnal digwyddiad llwyddiannus.

Llongyfarch Ysgol Henry Richard am wneud mor dda yn Eisteddfod yr Urdd Ynys Môn.

Gydag aelod o’r gymuned yn bresennol ac am drafod agweddau o Adroddiad Bioamrywiaeth y Cyngor Cymuned cytunwyd i glywed ei chyflwyniad am Gynllun Gweithredu Bioamrywiaeth y Cyngor Cymuned gan glywed y gwaith mae gwirfoddolwyr wedi ymgymryd ag e yn barod ac awgrymiadau pellach.

Gyda PCSO John Evans yn bresennol cytunwyd i drafod Adroddiad yr Heddlu nesaf.

8. Adroddiad yr Heddlu

Nid oedd unrhyw ddifrod troseddol, lladrad, ymddygiad anghymdeithasol, trais a thwyll wedi ei gofnodi ers y cyfarfod blaenorol. Atgoffwyd yr aelodau bod ymgyrch yn cael ei gynnal ar hyn o bryd i fobol rhoi cyllyll i mewn. Yn dilyn cofnod am ddefaid ar y ffordd B4343, roedd y Cyngor Sir wedi cymryd camau gweithredu yn ddiweddar. Cafwyd cwestiwn gan aelod o’r Cyngor ynglŷn â phobol sydd yn parcio cerbydau ar y palmant o amgylch y Pentref. Nodwyd bod bysiau a loriau hir yn cael trafferth i deithio trwy’r Pentref. Gofynnwyd cwestiwn pellach ynglŷn â nifer o fobol sydd yn mynychu’ r syrjeris cymunedol a gynhelir ar ddydd Mercher cyntaf y mis ger y fan Swyddfa Bost yn Hyfrydle. Nododd PCSO John Evans ei fod yn gwneud ymdrech i fynychu Caffi Dewi.

4.Datganiad o ddiddordeb.

Nid oedd unrhyw ddatgan o ddiddordeb ond atgoffwyd y cynghorwyr pe bai rhywbeth yn codi yn ystod y cyfarfod i nodi hyn.

5.Cyfranogiad y Cyhoedd.

Roedd aelodau o’r cyhoedd yn bresennol.

6.I gadarnhau cofnodion cyfarfod cyffredinol Mai 11eg 2026

Cynigwyd i gadarnhau’r cofnodion –  DLJ   Eilwyd gan – GJ

Cadarnhau Cofnodion Cyfarfod Blynyddol Mai 11eg 2026 – Cynigwyd gan –  GJ   Eilwyd gan – EJ

7.Materion yn codi o’r cofnodion.

Derbyniwyd neges gan Sêr Dewi yn diolch y Cyngor Cymuned am yr e-bost yn ei llongyfarch am ennill Adran 2 y Gynghrair.

1213

9. Adroddiad Ariannol

Roedd y Clerc wedi cysylltu â Banc Barclays er mwyn derbyn llyfr siec newydd. Pan dderbyniwyd y llyfr newydd gwelwyd bod y llyfr siec yn dechrau ar 00321. Er edrych trwy gwpwrdd ffeiliau ar holl ffeiliau eraill a dderbyniwyd wrth drosglwyddo o un clerc i’r llall ni lwyddwyd i ddod i’r llyfr siec gyda’r rhifau 00289 – 00320. Cytunwyd i ddefnyddio’r llyfr siec Newydd gan nodi ni fyddai’n bosib defnyddio y llyfr siec arall gan fod angen dau berson i arwyddo pob siec.

a) Cymeradwyo cydnabyddiaeth banc ar gyfer y cyfnod yn dod i ben ar Mai 31ain 2026

b) Awdurdodi taliadau staff a thaliadau cyfrinachol:

£237.85  Deddf Llywodraeth Leol 1972, a112 / Deddf Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19.

Cytunwyd i awdurdodi taliad PAYE staff – £59.20

c) Taliadau cylchol – cadarnhad o gyfarwyddiadau debyd uniongyrchol amrywiol parhaus
(i) Ffôn a band eang neuadd BT: £57.54 (Deddf Llywodraeth Leol Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19). Nodwyd bydd gostyngiad o £11.18 yn y bil mis nesaf o ganlyniad i gwyn a wnaed am ddiffyg ffôn am wythnos ar ddechrau Mai.  

(ii) Taliadau banc 13/04 – 12/05 – £13.30 Deddf Llywodraeth Leol 1972 a.111

d)  Awdurdodi Taliadau – Penderfynodd yr Aelodau gwneud y taliadau canlynol

      M J Construction – £2520.00

e) Ni dderbyniwyd unrhyw daliadau.

Nodwyd yn sgil paratoi Dogfennau ar gyfer Archwilio Cymru bod y clerc wedi gweithio 15 awr yn ychwanegol. Cytunwyd i dalu 15 awr ychwanegol i’r Clerc. Cynigwyd gan EJ; eilwyd gan DLJ.

Cytunwyd ar gytundeb y lanhawraig ag Ysgrifennydd Claddedigaeth. Clerc i drefnu bod y cytundebau yma yn cael eu harwyddo.  

Derbyniwyd gohebiaeth gan SiopNi CBSC yn gofyn am gyfraniad tuag at gostau argraffu llyfr yn cynnig cyfraniadau Cymunedol. Mewn egwyddor cytunodd y Cyngor i wneud cyfraniad ar yr amod bod SiopNi CSBC wedi prynu’r adeilad. Swm i’w benderfynu mewn cyfarfod arall yn dilyn cadarnhad bod yr adeilad wedi’i brynu.

10. Archwilio Cymru- Hysbysiad Archwilio Sylfaenol 2025-2026

Gareth Jones wedi cytuno i gynnal archwiliad mewnol ac wedi derbyn y gwaith papur ar Fai 31ain. Yr oedd hefyd wedi derbyn copi o ‘Terms of Reference’ ar gyfer y swydd o gynnal archwiliad mewnol. Cytunwyd i gynnal cyfarfod arbennig ar nos Lun Mehefin 29ain er mwyn pasio’r wybodaeth.

 11.  Gorchymyn Cadw Coed

Derbyniwyd gohebiaeth ac ymweliadau gan drigolion oedd yn poeni am y Gorchymyn Coed ar 2 goeden yn Bridgend House. Roedd y trigolion yn gofidio am gyflwr y coed; bod y wal gerrig yn cael ei wthio allan i’r heol; bod canghennau’r goeden yn blocio golau’r haul gan amharu ar fywyd y bobol i fwynhau eu gerddi ynghyd a lles y trigolion yn poeni beth allai ddigwydd mewn storm neu ddigwyddiad o law trwm. Cytunwyd i ysgrifennu llythyr ar ran y Cyngor Cymuned i’r Cyngor Sir yn datgan ei gwrthwynebiad i’r gorchymyn.

12.  Trafodaeth am adolygiadau ffiniau cymunedol.

Derbyniwyd gohebiaeth bellach gan Gyngor Cymuned Llangeitho a oedd yn awyddus i gynnal cyfarfod ar y cyd. Roeddynt wedi paratoi llythyr i’w gyflwyno i Brif Weithredwr Cyngor Sir Ceredigion yn amlinellu cwestiynau sydd angen eu hateb cyn i’r ddau gyngor uno. Cytunwyd i gynnig Nos Lun Mehefin 29ain fel dyddiad posib gan gwrdd mewn lleoliad yn Llangeitho am 8:00pm. Clerc i gysylltu â chlerc Llangeitho.

1214

13. Diffibriliwr

Yn dilyn gwaith ymchwil, mae’r Cyngor Cymuned wedi gweld bocs addas i ddisodli’r un sydd wrth y Foelallt Arms. Cytunwyd i brynu bocs Newydd ar gost o £549. Aros i wneud cais i British Heart Foundation cyn prynu un arall. Ceisiadau yn agor ym mis Gorffennaf. Pwynt agenda i’r cyfarfod nesa.

14.Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol Llywodraeth Cymru

I’w gynnwys ar agenda y cyfarfod nesaf.

15. Gohebiaeth

Roedd pob aelod wedi derbyn gohebiaeth ynghylch y materion canlynol:-

  • Un Llais Cymru – Prosiect Argfwng Costau Byw – Gwybodaeth ac Adnoddau

                             Newyddlen Cyllid Mai 2026

                             Newyddlen Cyllid Mehefin 2026

                             Dyddiadau Hyfforddiant – Mai-Mehefin  2026

                             E Bwletin 24

                             E Bwletin 25

                             Nodiadau Datblygu Ymarfer

  • Cyngor Sir Ceredigion – Bwletin Costau Byw Mai

                 Cronfa Grantiau Bach Cydlyniad Cymunedol 2026/27

  • Heddlu Dyfed Powys – Bwletin CHTh
  • Bwrdd Iechyd Hywel Dda – Bwrdd Iechyd yn lansio strategaeth hirdymor wedi’i hadfywio

                                           Dweud eich dweud ar wasanaethau fferyllol y dyfodol

                                           Cynllun Gwasanaethau Clinigol – Gwasanaethau Strôc –

                                           Ymgynghoriad Cam 2

  • HAHAV Ceredigio  – Gwahoddiad i’n Diwrnod Agored
  • Cyngor Sir Caerfyrddin-Cynllun Datblygu Lleol Diwygiedig Sir Gaerfyrddin (CDLl) 2018-2033
  • Bwletin Mis Mai Cynnal y Cardi
  • EFFAITH – cylchlythyr misol Llais

16. Unrhyw fater Arall

Manylion cyswllt gwefan – wrth glicio ar rif ffôn y clerc ar y gwefan mae’n ffonio tŷ’r Cadeirydd. Clerc wedi datrys y mater yn ystod y cyfarfod. Rhif ffôn yn canu i’r man cywir.

EJ am ddiweddaru ei llun ar y gwefan. Angen lluniau’r Clerc a Chynghorydd Gareth Jones. Gan taw hon fydd flwyddyn olaf o bosib Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi cyn uno a Llangeitho cytunwyd bod angen llun yr aelodau presennol. Cysylltu â Sue Ryder er mwyn gwneud hyn yn ystod yr Hydref.

Cadnocomms yn awyddus i gynnal cyfarfod gyda’r Cyngor Cymuned.

Torri porfa – tyfiant mawr yn y fynwent a nodwyd nad yw pob rhan wedi ei dorri eto. Cytunwyd i’r Clerc a’r Cadeirydd i gwrdd â’r contractiwr er mwyn amlinellu’r gwaith sydd angen ei wneud.

Angen cywiro’r fainc sydd yn Hyfrydle.

Pyst ar gyfer llwybr Pynfarch – pyst ar gael ond angen cysylltu â rhywun i’w gosod.

Cadeirydd wedi bod yn gofyn am amcanbris ar gyfer arwyddion Dim Cŵn ond heb dderbyn cadarnhad o bris eto.

17.Dyddiad y Cyfarfod Nesaf

13/07/2026

Daeth y cyfarfod i ben am 21:15.

Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi – Hysbysiad o benodi o’r dyddiad ar gyfer arfer hawliau etholwyr

Hysbysiadau

Atodiad 1: Hysbysiad o benodi o’r dyddiad ar gyfer arfer hawliau etholwyr

Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi

Blwyddyn ariannol sy’n dod i ben 31 Mawrth 2026

  1. Dyddiad cyhoeddi 29/06/2026
  • Bob blwyddyn mae’r cyfrifon blynyddol yn cael eu harchwilio gan Archwilydd Cyffredinol Cymru. Cyn y dyddiad hwn, mae gan unrhyw berson sydd â diddordeb gyfle i archwilio a gwneud copïau o’r cyfrifon a’r holl lyfrau, gweithredoedd, contractau, biliau, talebau a derbynebau ac ati sy’n ymwneud â hwy am 20 diwrnod gweithio ar rybudd rhesymol. Ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2026, bydd y dogfennau hyn ar gael ar rybudd rhesymol ar gais i:

Mr Sion Jones

Clerc Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi

Awelon, Llanddewi-Brefi, Tregaron, Ceredigion, SY25 6RL

Trwy wneud apwyntiad o flaen llaw trwy e-bost – clerk@llanddewibrefi.org neu ffonio 07870 299370

gan ddechrau                   13 Gorffennaf 2026

ac yn gorffen ar               07 Awst  2026

  • O 14 Medi 2026, hyd nes y bydd yr archwiliad wedi’i gwblhau, mae gan Etholwyr Llywodraeth Leol a’u cynrychiolwyr hefyd:
  • yr hawl i holi’r Archwilydd Cyffredinol am y cyfrifon.
  • yr hawl i fynychu gerbron yr Archwilydd Cyffredinol a gwneud gwrthwynebiadau i’r cyfrifon neu unrhyw eitem ynddynt. Rhaid rhoi hysbysiad ysgrifenedig o wrthwynebiad i’r Archwilydd Cyffredinol yn gyntaf. Rhaid rhoi copi o’r hysbysiad ysgrifenedig i’r cyngor hefyd.

Gellir cysylltu â’r Archwilydd Cyffredinol drwy: Archwiliadau Cynghorau Cymuned, Archwilio Cymru, 1 Capital Quarter, Stryd Tyndall, Caerdydd, CF10 4BZ neu drwy e-bost yn communitycouncilaudits@audit.wales.

Mae’r archwiliad yn cael ei gynnal o dan ddarpariaethau Deddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2004, Rheoliadau Cyfrifon ac Archwilio (Cymru) 2014 a Chod Ymarfer Archwilio Archwilydd Cyffredinol Cymru.

Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi lwfansys a gyhoeddwyd – Mawrth 2026

Hysbysiadau

Statement of Payments made to Members of Llanddewi Brefi Community Council for the financial year April 2025 to March 2026

Councillor NameBasic Payment   £156 a year per member   To recognise councillors incur costs to do their role.Responsibility Payment   Up to £500 to be paid to a maximum of 5 members   For their extra work.Chair or Mayor’s Personal Payment.   This excludes any Civic Budget   For their extra work.Deputy Chair or Mayor’s Personal Payment   This excludes any Civic Budget   For their extra work.Financial Loss AllowanceTravel and Subsistence expensesContribution to Costs of Care and Personal Assistance (CPA)   Total reimbursed in the year and NOT payment to each member.OtherTotal
Rhodri Evans£0 £50.00     £50.00
Bethan Griffiths£0        
John Griffiths£0        
Eirwen James£0        
Caryl Jones£0        
Gareth Jones£0        
Dafydd Lloyd-Jones£0        
Pat Parry£0        
          
          
TOTAL£0£0£50.00£0£0£0TOTAL CPA £0£0£50.00

Section 151 of the Local Government Measure 2011, requires Community and Town Councils to publish, within their authority area, theremuneration received by their members by 30 September following the end of the previous financial year. This information must also besent to the Independent Remuneration Panel for Wales by the same date. Nil returns are also required. Please see Annex 4 of the Panel’sannual report for details.

Newid Dyddiad – Agenda Cyfarfod Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi – 17/07/26

Agenda

Cynhelir Cyfarfod Cyffredinol o’r Cyngor Cymuned Nos Wener Gorffennaf 17eg 2026 am 7:30yh yn y Ganolfan Gymunedol. Dylai aelodau sy’n dymuno mynychu o bell anfon e-bost at web@llanddewibrefi.org ymlaen llaw i ofyn am ddolen i’r cyfarfod.

Agenda

  1. Croeso
  2. Derbyn Ymddiheuriadau
  3. Materion Personol
  4. Datgan Diddordeb
  5. Cyfranogiad y cyhoedd
  6. Cadarnhau Cofnodion Cyfarfod Cyffredinol y Cyngor Mehefin 15fed 2026
  7. Materion yn codi
  8. Adroddiad yr Heddlu
  9. Materion Ariannol
    • Cymeradwyo cyfrifon banc i’r cyfnod yn gorffen Mehefin 30ain 2026
    • Awdurdodi taliadau –
      • Staff a thaliadau cyfrinachol
      • Taliadau cylchol – Teleffon a band eang y Neuadd BT
    • Taliadau Banc
    • Taliadau a dderbyniwyd
  10. Archwilio Cymru – Hysbysiad Archwilio Sylfaenol 2025-26
  11. Newid Ffiniau Cymunedol
  12. Diffibriliwr
  13. Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol Llywodraeth Cymru
  14. Gohebiaeth
    • Un Llais Cymru
      • Adolygiad Gymunedol Ceredigion
      • E Bwletin Un Llais Cymru Rhif 26
      • Rhifyn 3 ‘Y Llais’
      • Dyddiadau Hyfforddiant – Gorffennaf – Medi 2026
      • Beth mae cynghorau cymuned a thref yn ei gyflawni ledled Cymru
      • Prosiect Argyfwng Costau Byw – Gwybodaeth ac Adnoddau
    • Cyngor Sir Ceredigion
      • Ymgynghoriad ar Bolisi Cefnogi Ymddygiad Cadarnhaol (PBS) a Lleihau Arferion Cyfyngol (RRP)
      • Bwletin Costau Byw Mehefin
      • Ceredigion Oed Gyfeillgar
    • Cyngor Sir Gaerfyrddin – Ymgynghoriad ar Ganllawiau Cynllunio Atodol Drafft
    • Bute Energy – Cofnodion Grŵp Cyswllt Cymunedol Lan Fawr
    • Eisteddfod Llambed 2026
  15. Unrhyw fater arall
  16. Dyddiad y cyfarfod nesaf – Medi 14eg 2026 am 7:30pm

GALL AELODAU O’R CYHOEDD A’R WASG DDERBYN UNRHYW DDOGFENNAU A GYFEIRIR ATO YN YR AGENDA GAN Y CLERC CYN Y CYFARFOD. E-BOSTIWCH CEISIADAU I clerk@llanddewibrefi.org

Agenda Cyfarfod Arbennig Cyngor Cymuned Llanddewi Brefi – 29/06/26

Agenda

Cynhelir Cyfarfod Arbennig o’r Cyngor Cymuned Nos Lun Mehefin 29ain 2026 am 7:30yh yn y Ganolfan Gymunedol. Dylai aelodau sy’n dymuno mynychu o bell anfon e-bost at web@llanddewibrefi.org ymlaen llaw i ofyn am ddolen i’r cyfarfod.

Agenda

  1. Croeso
  2. Derbyn Ymddiheuriadau
  3. Materion Personol
  4. Archwilio Cymru 2025-26 – Datganiad Blynyddol
  5. Unrhyw fater arall
  6. Dyddiad y cyfarfod nesaf – Gorffennaf 13eg 2026 am 7:30pm

GALL AELODAU O’R CYHOEDD A’R WASG DDERBYN UNRHYW DDOGFENNAU A GYFEIRIR ATO YN YR AGENDA GAN Y CLERC CYN Y CYFARFOD. E-BOSTIWCH CEISIADAU I clerk@llanddewibrefi.org

Cofnodion – Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi – 11/05/26

Cofnodion Y Cyngor

 1209

Cofnodion cyfarfod cyffredinol o’r Cyngor a gynhaliwyd ar nos Lun, Mai 11eg am 8:00pm yn y Ganolfan Gymuned.

Cyhoeddir cofnodion drafft yn unol â gofynion Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 ac maent yn destun cymeradwyaeth yn y cyfarfod arferol nesaf o’r Cyngor Cymuned.

Presennol:

Cynghorwyr :  Rhodri Evans(Cadeirydd)(RE), Caryl Jones (CJ), Eirwen James(EJ), Dafydd Lloyd-Jones(DLJ), Gareth Jones(GJ)

1.Croeso

Croesawyd pawb i’r cyfarfod.

2. I dderbyn ymddiheuriadau.

John Griffiths(JG) Beth Griffiths (BG), Pat Parry(PP), PCSO John Evans

3.Materion Personol .

Llongyfarch clwb pêl-droed Sêr Dewi ar ennill Adran 3 y Gynghrair Pêl-droed ar ddydd Sadwrn Mai 9fed. Dymunwyd pob llwyddiant iddynt yn Adran 2 y tymor nesaf.

Llongyfarch Rhian Griffiths, Gogoyan ar ennill gwobr ‘The Farmers Club Pinnacle Awards for Excellence in Business Management’.

Diolch i bawb sydd wedi bod yn cynorthwyo i gynnal a chadw’r maes chwarae a’r cae pêl-droed.  

4.Datganiad o ddiddordeb.

Nododd Gareth Jones datganiad o ddiddordeb ynglŷn â phwynt 12 rhan 1 o’r cyfarfod.

5.Cyfranogiad y Cyhoedd.

Nid oedd aelodau o’r cyhoedd yn bresennol.

6.I gadarnhau cofnodion cyfarfod cyffredinol Ebrill 13eg 2026

Cynnigwyd i gadarnhau y cofnodion –  CJ   Eilwyd gan – DLJ

7.Materion yn codi o’r cofnodion.

Cam dreiglo – ei penblwydd nid ei benblwydd

Yn dilyn anfon e-bost i Swyddog Monitro Cyngor Sir Ceredigion ynglŷn â phwynt agenda Gorchymyn Cadw Coed arfaethedig yng nghyfarfod Rhagfyr 2025 ar Ebrill 7fed ni dderbyniwyd unrhyw neges bellach.

Ceisiadau Cynllunio ar wefan y Cyngor Cymuned.

Ffôn yn y blwch ffôn ar y sgwâr yn gweithio.  

8. Adroddiad yr Heddlu

Nid oedd PCSO John Evans yn gallu mynychu’r cyfarfod ond yr oedd wedi anfon adroddiad o flaen llaw. Nododd ar 27/04/26 bod yr heddlu wedi derbyn adroddiad gan Goedwigoedd Till Hill bod tân mynydd heb ei reoli yn ardal Llanddewi Brefi i Fynydd Tyn Cornel ar 08/04/26. Nododd Till Hill nad oedd unrhyw ystyriaethau diogelwch tân mewn lle. Lledaenodd y tân i goetir a oedd yn cael ei reoli gan Till Hill gan achosi difrod i goed. Cafodd difrod troseddol ei chofnodi. Ni chofnodwyd unrhyw ladrad pellach ers digwyddiad i swm o olew gael ei gymryd o danc olew.  Nid oedd unrhyw achos o ymddygiad anghymdeithasol, difrod troseddol, trais a thwyll.

Yn dilyn anfon e-bost am ddefaid ar yr heol B4343, roedd yr Heddlu yn parhau i fonitro’r sefyllfa. Hefyd nid oedd yr Heddlu wedi gweld unrhyw blant yn teithio yn gyflym ar sgwteri/beiciau trwy’r Pentref.  

Roedd sawl aelod wedi lawrlwytho ap Dyfed Powys Connects. Trafodwyd bod angen rhoi mwy o rybudd am ddigwyddiadau megis Syrjeri Gymunedol.

1210

9. Adroddiad Ariannol

a) Cymeradwyo cydnabyddiaeth banc ar gyfer y cyfnod yn dod i ben ar Ebrill 30ain 2026

b) Awdurdodi taliadau staff a thaliadau cyfrinachol:

£238.25  Deddf Llywodraeth Leol 1972, a112 / Deddf Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19.

Cytunwyd i awdurdodi taliad PAYE staff – £59.20

c) Taliadau cylchol – cadarnhad o gyfarwyddiadau debyd uniongyrchol amrywiol parhaus
(i) Ffôn a band eang neuadd BT: £57.54 (Deddf Llywodraeth Leol Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19) sy’n gynnydd ers Ebrill 1af 2026

(ii) Taliadau banc 13/03 – 12/04 – £12.70 Deddf Llywodraeth Leol 1972 a.111

d)  Awdurdodi Taliadau – Penderfynodd yr Aelodau gwneud y taliadau canlynol

      Aelodaeth Un Llais Cymru – £149.00

e) Derbyniwyd Rhandaliad 1af Praesept a Grant Mynwent yn ôl Gwariant 2024-25

Angen talu Marc Jones am y gwaith o dynnu gwreiddiau coed y tu ôl i’r cae pêl-droed.

Angen adolygu cytundeb y lanhawraig ag Ysgrifennydd Claddedigaeth.

Pwynt agenda’r cyfarfod nesaf – Oriau Ychwanegol y Clerc i baratoi Dogfennau ar gyfer Archwilio Cymru.

10. Archwilio Cymru- Hysbysiad Archwilio Sylfaenol 2025-2026

 Roedd y clerc wedi mynychu Hyfforddiant a ddarparwyd gan Un Llais Cymru ar Ebrill 29ain er mwyn derbyn gwybodaeth a chanllawiau Archwiliad Sylfaenol 2025-2026. Aethpwyd trwy gyfrifon y flwyddyn gan gwblhau ffurflen Dychweliad Blynyddol am y flwyddyn yn gorffen Mawrth 31ain 2026  ynghyd â Datganiad Llywodraethu Blynyddol; cwblhau’r llythyr cychwynnol ac egluro’r gwahaniaethau rhwng cyfanswm eleni a’r flwyddyn ddiwethaf. Cytunwyd i ofyn i Gareth Jones i gynnal yr archwiliad mewnol gan gwblhau ffurflen ‘Terms of Reference’ gan Un Llais Cymru cyn ymgymryd â’r dasg.

 11.  Trafodaeth am adolygiadau ffiniau cymunedol.

Mae angen trefnu cyfarfod gyda Chyngor Cymuned Llangeitho er mwyn trafod y camau nesaf. Ond yn gyntaf mae angen edrych ar gyfansoddiad Pwyllgor y Neuadd. I’w gadw fel pwynt i’r agenda nesaf. 

12. Cais Cynllunio A260173 – Land Adj. Llwyndewi,  Llanddewi Brefi, Tregaron, SY25 6RR

Gadawodd Cynghorydd Gareth Jones y cyfarfod. Roedd eisoes wedi cwblhau ffurflen datganiad o ddiddordeb. Edrychwyd ar a thrafodwyd y cynllun arfaethedig. Cynllun Draenio wedi’i gymeradwyo gan  Adran Priffyrdd. Yn dilyn trafodaeth hir penderfynodd y cynghorwyr i nodi’r angen am ganran uwch o dai fforddiadwy yn rhan o’r cynllun.  

Yn dilyn diwedd y drafodaeth, dychwelodd Cynghorydd Gareth Jones i’r cyfarfod.

Cais Cynllunio A260208 – Crug, Llanddewi Brefi, Tregaron, SY25 6PE

Edrychwyd a thrafodwyd cynnwys y cynllun arfaethedig. Mae cynllun yn dod o dan LU09 ond nododd y cynghorwyr nad oedd llawer o adfeilion ar ôl.

13. Diffibriliwr

Nid yw’r Cyngor Cymuned wedi derbyn unrhyw wybodaeth bellach hyd yn hyn.

Penderfynwyd cynnwys y pwynt yma ar agenda’r cyfarfod nesaf.

14.Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol Llywodraeth Cymru

I’w gynnwys ar agenda y cyfarfod nesaf.

1211

15. Gohebiaeth

Roedd pob aelod wedi derbyn gohebiaeth ynghylch y materion canlynol:-

  • Un Llais Cymru – Prosiect Argfwng Costau Byw – Gwybodaeth ac Adnoddau

                             Newyddlen Cyllid Ebrill 2026 

                             Lansio Adduned Un Llais Cymru ar Cwrteisi a Parch                         

                             E Bwletin 22

                             E Bwletin 23

                             Y Llais – Rhifyn 2

  • Cyngor Sir Ceredigion – Wythnos Ffoaduriaid 2026

                                       Bwletin Costau Byw Ebrill

                                       Ymgynghoriad: Asesiad Llety Sipsiwn a Theithwyr

  • Newyddion : CAB Ceredigion Citizens Advice
  • EFFAITH – cylchlythyr misol Llais

16. Unrhyw fater Arall

Derbyniwyd gohebiaeth gan Barc Ynni Lan Fawr yn nodi bod cyfarfod yn cael ei gynnal ar nos Fawrth Mai 12fed yn Neuadd Llanfair Clydogau. Yn anffodus nid oedd unrhyw Gynghorydd yn gallu mynychu’r cyfarfod.

Ar ddydd y cyfarfod, roedd y clerc wedi derbyn gohebiaeth gan Cadnocomms yn gofyn am gyfarfod trwy Teams ar Fai 12fed neu 13eg. Nodwyd nad oedd hyn yn ddigon o rybudd gyda’r clerc i anfon neges iddynt roi dyddiadau pellach er mwyn cynnal cyfarfod.

Baw ci o amgylch y Pentref – angen gosod arwyddion o amgylch y Pentref i atgoffa perchnogion cŵn.

Angen cywiro’r fainc sydd yn Hyfrydle.

Angen edrych ar y faner wrth y fynwent.

Angen gosod y bin Newydd yn y fynwent.

Pyst ar gyfer llwybr Pynfarch – pyst ar gael ond angen cysylltu â rhywun i’w gosod.

17.Dyddiad y Cyfarfod Nesaf

15/06/2026

Daeth y cyfarfod i ben am 21:35.

Cofnodion Cyfarfod Blynyddol Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi – 11/05/2026

Cofnodion Y Cyngor

1206

Cofnodion cyfarfod Blynyddol o’r Cyngor a gynhaliwyd ar nos Lun, Mai 11eg am 7:00pm yn y Ganolfan Gymuned.

Cyhoeddir cofnodion drafft yn unol â gofynion Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 ac maent yn destun cymeradwyaeth yn y cyfarfod arferol nesaf o’r Cyngor Cymuned.

Presennol:

Cynghorwyr: Rhodri Evans(Cadeirydd) , Dafydd Lloyd Jones, Caryl Jones, Gareth Jones, Eirwen James.

I dderbyn ymddiheuriadau

Cynghorwyr: Beth Griffiths, John Griffiths, Pat Parry.

1.Ethol Cadeirydd i’r Cyngor Cymuned am y flwyddyn 2026/27.

Etholwyd Cyng. Rhodri Evans yn Gadeirydd y Cyngor Cymuned am y flwyddyn 2026/27.

Diolchodd Cyng Rhodri Evans i bawb am y cymorth yn ystod y flwyddyn gan edrych ymlaen at gydweithio unwaith eto’r flwyddyn nesaf er mwyn cynorthwyo a gwella seilwaith y gymuned.

Cynigwyd gan: Caryl Jones Eilwyd: Gareth Jones

2.Ethol Is-Gadeirydd I’r Cyngor Cymuned am y flwyddyn 2026/27.

Etholwyd Cyng. John Griffiths yn Is-gadeirydd y Cyngor Cymuned am y flwyddyn 2026/27.

Cynigwyd gan: Caryl Jones Eilwyd: Gareth Jones

3.Derbyn Datganiad derbyn Swydd gan y Cadeirydd.

Arwyddwyd datganiad derbyn swydd gan y Cadeirydd am y flwyddyn 2026-2027.

I gadarnhau cofnodion Cyfarfod Blynyddol y Cyngor Cymuned a gynhaliwyd ar Fai 12fed 2025.

Cynigwyd bod y cofnodion yn gywir –  Dafydd Lloyd Jones.   Eilwyd gan Gareth Jones.

Dim materion yn codi.

4. Ystyried a chymeradwyo Adroddiad  Blynyddol Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi 2025/26

Anfonwyd yr adroddiad drafft i aelodau cyn cyfarfod Ebrill. Yn dilyn y clerc yn mynychu Cwrs Un Llais Cymru ar gyfrifon diwedd blwyddyn  cytunwyd i gynnwys manylion pellach o dan adroddiad Archwilio Cymru. 

5.Derbyn Datganiadau ddiddordeb/rhagfarn.

Dim.

6.Apwyntio Pwyllgorau a Gweithgorau:

Pwyllgor Rheoli’r Neuadd.

Cytunwyd bod aelodau presennol o’r Cyngor Cymuned yn aelodau o’r pwyllgor rheoli gyda Chadeirydd ac Is-Gadeirydd y Cyngor. Er hyn, gyda newidiadau yn ffiniau cymunedol yn weithredol o fis Mehefin 2027 bydd angen adolygu strwythur y Pwyllgor gyda’r angen i gynnal Cyfarfod Blynyddol yn gynnar yn 2027 cyn bod y newidiadau yn digwydd.

1207

Gweithgor Bioamrywiaeth (Dyletswydd dan Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016 Rhan 1 Adran 6)

Etholwyd Cynghorwyr Rh Evans, G Jones ag E James yn aelodau o’r Pwyllgor. Cytunwyd i ofyn i aelodau o’r gymuned sydd ag arbenigedd a dealltwriaeth o faterion bioamrywiaeth i roi Cyngor a chydweithio a’r Grŵp Bioamrywiaeth. 

7. Apwyntio Cynrychiolwyr.

a. Pwyllgor Ardal Un Llais Cymru.

 Cynghorwyr Rhodri Evans ag Eirwen James i barhau am 2026-2027.

8.Cyfradd ad-dalu.

I adolygu’r canlynol:

a.Lwfans Cadeirydd.

£50 i’w hawlio am 2025-2026. Cafodd Lwfans Cadeirydd 2024-25 ei gyfrannu tuag at elusen Uchelsiryf Dyfed – Ambiwlans Awyr Cymru.

b.Lwfans Aelodau.

Dim wedi ei hawlio am 2025-2026.

Nodwyd bod ffurflen papur ar gael er mwyn hawlio’r lwfans. Hefyd byddai unrhyw aelod sydd am gymryd y lwfans yn cael ei henwi ar gofnodion ariannol y Cyngor Cymuned.

9.Adolygu Cofrestr Asedau Sefydlog.

Darllenodd yr aelodau trwy gynnwys Cofrestr Asedau Sefydlog a chytunwyd i gadw popeth yr un peth.  

10.Adolygu a derbyn Rheolau Sefydlog a Rheoliadau Ariannol.

Darllenodd yr aelodau trwy gynnwys dogfen Rheolau Sefydlog a ddarparwyd gan Un Llais Cymru.  

11.Penderfynu a oes angen adolygu trefn gwyno’r Cyngor Cymuned.

Derbyniodd yr aelodau’r polisi o flaen llaw trwy e-bost. Cytunodd pawb i dderbyn y polisi. Roedd y polisi wedi’i baratoi gan Un Llais Cymru.

12.Adolygu Cofrestr Asesiad Risg y Cyngor Cymuned.

Cytunodd yr aelodau i dderbyn y Gofrestr Asesiad Risg yn dilyn y newidiadau canlynol:

Newid lefel risg methu cwrdd â gofynion Deddf Iaith Gymraeg o Uchel i Isel gan fod pob dogfen a gynhyrchir gan y Cyngor Cymuned yn ddwyieithog.

Cynnwys risg ynglyn a deddfwriaeth Diogelu Data.

13.Adolygu trefniadau Yswiriant y Cyngor.

Cytunodd yr aelodau i dderbyn yr amcanbris a dderbyniwyd yn ddiweddar gan Zurich.

Cynigwyd gan –  Rhodri Evans.   Eilwyd gan Caryl Jones.

14.Adolygu gweithdrefnau a pholisiau’r Cyngor mewn cysylltiad â’i rwymedigaethau o dan Ddeddf Rhyddid Gwybodaeth 2000 a Deddf Diogelu Data 2018 (GDPR)

Cytunodd y Cyngor nad oedd angen adolygu’r gweithdrefnau.

15.Adolygu Polisiau Amddiffyn a Diogelu Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi. 

Adolygwyd y polisi yng nghyfarfod Tachwedd. Nid oedd angen cymryd unrhyw gamau pellach.

1208

16.Adolygu Polisi Grantiau’r Cyngor.

 Cytunodd y Cyngor i dderbyn Polisi Grantiau’r Cyngor.

17.Adolygu polisiau cyflogaeth a gweithdrefnau’r Cyngor .

Cytunodd y Cyngor i dderbyn y  polisiau canlynol – Polisi Cydraddoldeb ac Amrywioldeb; Polisi Cwynion a Pholisi Disgyblu.

18.Adolygu gwariant y Cyngor a dynnwyd o dan a.137 o ddeddf Llywodraeth Leol 1972.

£1715 wedi’i dalu o dan a.137 am y flwyddyn 25/26. Nid oedd yn agos i’r swm a ddynodwyd ar gyfer rhoddion.

19.Adolygu Cynllun Hyfforddiant Statudol.

Adolygodd y Cyngor yr Hyfforddiant a dderbyniwyd yn 2025/26 ar Fioamrywiaeth a Newid Ffiniau Cymunedol. Trafodwyd anghenion Hyfforddiant 2026-27 a nodwyd yr angen am Hyfforddiant ar Fioamrywiaeth; Cyfrifon Diwedd Blwyddyn a newidiadau ffiniau cymunedol. Penderfynodd y Cyngor i dderbyn y Cynllun Hyfforddiant Statudol.

20.Penderfynu amser a lleoliad cyfarfodydd y Cyngor llawn hyd at/gan gynnwys y Cyfarfod Blynyddol y Cyngor llawn nesaf.

Cytunodd y Cyngor i gynnal cyfarfodydd ar yr ail nos Lun o’r mis trwy 2026-27 heb law mis Mehefin gan fod twrnamaint pêl-droed yn cael ei gynnal. O ganlyniad, cynhelir cyfarfod Mehefin ar y trydedd nos Lun sef Mehefin 15fed.

Hefyd cytunwyd i gynnal Cyfarfod Blynyddol y Cyngor ar Fai 10fed 2027 yn neuadd bentref Llanddewi-Brefi.