1203

Cofnodion cyfarfod cyffredinol o’r Cyngor a gynhaliwyd ar nos Lun, Ebrill 13eg am 7:30pm yn y Ganolfan Gymuned.

Cyhoeddir cofnodion drafft yn unol â gofynion Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 ac maent yn destun cymeradwyaeth yn y cyfarfod arferol nesaf o’r Cyngor Cymuned.

Presennol:

Cynghorwyr :  Rhodri Evans(Cadeirydd)(RE), Caryl Jones (CJ), Eirwen James(EJ), Dafydd Lloyd-Jones(DLJ), Gareth Jones(GJ), John Griffiths(JG) Beth Griffiths (BG), Pat Parry(PP)

1.Croeso

Croesawyd pawb i’r cyfarfod.

2. I dderbyn ymddiheuriadau.

PCSO John Evans

3.Materion Personol .

Dymuno penblwydd hapus arbennig i’r Cadeirydd Rhodri Evans, ynghyd a Gareth Jones a oedd yn dathlu ei benblwydd ar ddiwrnod y cyfarfod.

Llongyfarch John a Menna Griffiths ar gael eu henwebu am wobr ar gyfer Safle Gwersylla Orau a Safle Glampio orau.

4.Datganiad o ddiddordeb.

Nododd Gareth Jones datganiad o ddiddordeb ynglŷn â phwynt 15 rhan 3 o’r cyfarfod.

5.Cyfranogiad y Cyhoedd.

Roedd aelodau o’r cyhoedd yn bresennol.

6.I gadarnhau cofnodion cyfarfod cyffredinol Mawrth 9fed 2026

Cynnigwyd i gadarnhau y cofnodion –  CJ   Eilwyd gan – GJ

7.Materion yn codi o’r cofnodion.

Roedd y Cyngor Cymuned wedi derbyn neges bellach gan Swyddog Monitro Cyngor Sir Ceredigion ynglŷn â phwynt agenda Gorchymyn Cadw Coed arfaethedig yng nghyfarfod Rhagfyr 2025. Yr oedd yn gofyn am ymateb i e-bost a ddanfonwyd gan y Swyddog ar Fawrth 3ydd 2026. Clerc wedi anfon e-byst yn ôl gan nodi bod e-bost wedi’i anfon gan y Cyngor Cymuned ar Fawrth 16eg am 06:35. Ni dderbyniwyd unrhyw neges bellach.

Ffurflen Deffibriliwr Newydd wedi’i osod yng nghaban wrth y Foelallt Arms.

Tyllau yn parhau ar yr heol ger mynediad Ystrad Dewi ac ar yr heol wrth Gogoyan.

Cais cynllunio Ochrdewi wedi’i ganiatau.

Nodwyd gan un cynghorydd am yr angen i osod Ceisiadau Cynllunio ar wefan y Cyngor Cymuned.

8. Adroddiad yr Heddlu

Nid oedd PCSO John Evans yn gallu mynychu’r cyfarfod ond yr oedd wedi anfon adroddiad o flaen llaw. Nododd bod un achos o ladrad wedi digwydd yn ardal Llanio gyda swm o olew wedi’i gymryd o danc olew.  Nid oedd unrhyw achos o Ymddygiad anghymdeithasol, difrod troseddol, trais a thwyll.

Yn ystod y misoedd diwethaf mae Tîm Troseddau Economaidd Heddlu Dyfed Powys yn ymwybodol o nifer o ymgais twyll cludwr o fewn Dyfed Powys. (Nid yw unrhyw un wedi cael ei adrodd yn ein hardal).Mae preswylydd hŷn newydd golli swm mawr o arian i dwyllwyr yn efelychu heddlu.

Cylchgrawn Tîm Troseddau Economaidd yn nodi Cyngor ar gyfer y pethau canlynol:- Clonio Llais Deallusrwydd Artiffisial;  Ffugio galwadau a Defnydd o ddeallusrwydd artiffisial mewn twyll.

Nodwyd bod trigolion y Pentref yn parhau i weld plant yn teithio yn gyflym ar sgwteri/beiciau trwy’r Pentref. Mae’r trigolion yn ofni bod teithio ar fath gyflymder yn mynd i achosi damwain yn fuan.

1204

Hefyd nododd un Cynghorydd ei bod wedi derbyn ymweliad yn y cartref gan unigolyn o’r Pentref yn nodi’r defaid sydd ar yr heol ar y B4343 gan bron ag achosi damwain bws yn ddiweddar ynghyd a nodi eu cyflwr.

Clerc i hysbysu PCSO John Evans.

Nododd un Cynghorydd am fan sydd wedi ei barcio wrth fynedfa cae ar y B4343. Nodwyd ei fod wedi parcio oddi ar yr heol ac er dir preifat. Ar yr un tir mae nifer o hen garafanau. Cytunodd y Cynghorwyr i’r clerc anfon e-bost at Gyngor Tref Tregaron.

9. Adroddiad Ariannol

a) Cymeradwyo cydnabyddiaeth banc ar gyfer y cyfnod yn dod i ben ar Fawrth 31ain 2026

b) Awdurdodi taliadau staff a thaliadau cyfrinachol:

£325.77  Deddf Llywodraeth Leol 1972, a112 / Deddf Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19.

Cytunwyd i awdurdodi taliad PAYE staff – £74.34.

c) Taliadau cylchol – cadarnhad o gyfarwyddiadau debyd uniongyrchol amrywiol parhaus
(i) Ffôn a band eang neuadd BT: £52.74 (Deddf Llywodraeth Lleol Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19);

(ii) Taliadau banc 13/02 – 12/03 – £15.10 Deddf Llywodraeth Lleol 1972 a.111

d)  Awdurdodi Taliadau – Penderfynodd yr Aelodau gwneud y taliadau canlynol – 

Ad dalu y Clerc ar gyfer Krystal Hosting Ltd – £98.39 Deddf Llywodraeth Lleol Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19

Aethpwyd trwy gyllideb 2025-26 gan nodi’r gwahaniaeth rhwng y swm a osodwyd ar hyn a wariwyd gan esbonio gwahaniaethau sylweddol.

10. Diweddariad SiopNi

Roedd cynrychiolwyr o SiopNi yn y cyfarfod. Cafwyd diweddariad o’r ymgynghoriad cymunedol a oedd wedi cymryd lle yn ddiweddar. Mae’r ymgynghoriad wedi cael ei ymestyn i Ebrill 23ain. Roedd 67 o ymatebion wedi’i dderbyn hyd yn hyn. O’r 46 ymateb cyntaf a dderbyniwyd yr oedd yn cynrychioli 108 o fobol gyda chefnogaeth gref i’r cynllun. Nid yw Neuadd yr Eglwys wedi cael ei hysbysebu eto. Gweithgareddau casglu arian i’w gynnal yn fuan gyda chyfraniadau Caffi Dewi yn mynd tuag at y cynllun. Cwis wedi cael ei drefnu ar gyfer dechrau Mai. Mae’r Pwyllgor yn gweithio ar logo i SiopNi. Pwyllgor SiopNi yn gofyn i’r Cyngor Cymuned ysgrifennu llythyr o gefnogaeth i’r cynllun. Clerc i wneud hyn a’i anfon at y Swyddogion.

 11. Awdit Cymru – Hysbysiad Archwilio Sylfaenol 2025-2026

Bydd Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi yn derbyn archwiliad sylfaenol ar gyfer cyfrifon 2025-2026. Clerc i fynychu Hyfforddiant ar-lein gan Un Llais Cymru ar Ebrill 29ain er mwyn derbyn canllawiau diweddaraf i gwblhau’r broses.

12. Adroddiad Blynyddol Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi 2025-2026

Roedd y clerc wedi paratoi Adroddiad drafft ac wedi anfon copi i’r aelodau o flaen llaw. Er mwyn cwblhau’r adroddiad mae angen derbyn cyfriflenni Banc Ebrill er mwyn cwblhau materion ariannol hyd at 31/03/26.

13. Cynllun Bioamrywiaeth 2026-2028

Roedd yr aelodau wedi derbyn copi o’r cynllun o flaen llaw. Pasiwyd y Cynllun Bioamrywiaeth. Clerc i’w osod ar wefan y Cyngor Cymuned ac anfon copi i Adran Bioamrywiaeth Un Llais Cymru. Roedd y Clerc wedi cysylltu â Swyddog Bioamrywiaeth Un Llais Cymru ar Fawrth 15fed er mwyn derbyn cyngor pellach ar nodweddion i’w gynnwys. Roedd y Swyddog ar wyliau hyd at Ebrill 7fed ac nid oes unrhyw neges arall wedi’i dderbyn. 

14. Trafodaeth am adolygiadau ffiniau cymunedol.

Roedd y Clerc wedi bod mewn cysylltiad â Chyngor Cymuned Llangeitho. Roedd Cyngor Cymuned Llangeitho wedi derbyn e-bost gan Un Llais Cymru yn dilyn cais am gyfarfod pellach gyda’r ddau Gyngor Cymuned i esbonio goblygiadau Newid ffiniau cymunedol. Yn anffodus nid oedd Un Llais Cymru yn gallu

1205

cynnig sesiwn pellach i’r ddau gyngor Cymuned gan ofyn iddynt dderbyn Cyngor gan  Gyngor Sir Ceredigion. Anfon e-bost at Lowri Edwards.

15. Cais Cynllunio – A260107 – Land southwest of Nant y Maes, Tregaron, SY25 6NW

Nid yw’r Cyngor Cymuned fel arfer yn ymateb i’r math yma o gais cynllunio.

Cais Cynllunio – A260055 – Land East of Nant Y Maen, Tregaron, SY25 6NW  

Nid yw’r Cyngor Cymuned fel arfer yn ymateb i’r math yma o gais cynllunio. Er hyn nododd aelod o’r cyhoedd a oedd yn bresennol nad oedd y ceisiadau wedi rhoi ystyriaeth i fywyd adar yr Elennydd; nad oedd arolwg mwyn wedi ei wneud nac unrhyw drawseffaith ar iechyd a lles.

Cais Cynllunio A260173 – Land Adj. Llwyndewi,  Llanddewi Brefi, Tregaron, SY25 6RR

Gadawodd Cynghorydd Gareth Jones y cyfarfod. Roedd eisoes wedi cwblhau ffurflen datganiad o ddiddordeb. Edrychwyd ar a thrafodwyd y cynllun arfaethedig. Penderfynodd yr aelodau gohirio wneud unrhyw benderfyniad a’i gynnwys ar agenda’r cyfarfod nesaf. Byddai o fudd i’r Cyngor Cymuned i dderbyn y Cynllun Draenio gan yr  Adran Priffyrdd.

Yn dilyn diwedd y drafodaeth, dychwelodd Cynghorydd Gareth Jones i’r cyfarfod.

16. Diffibriliwr

Nid yw’r Cyngor Cymuned wedi derbyn unrhyw wybodaeth bellach hyd yn hyn.

Penderfynwyd cynnwys y pwynt yma ar agenda’r cyfarfod nesaf.

17.Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol Llywodraeth Cymru

I’w gynnwys ar agenda y cyfarfod nesaf.

18. Gohebiaeth

Roedd pob aelod wedi derbyn gohebiaeth ynghylch y materion canlynol:-

• Un Llais Cymru – Newyddlen Cyllid Mawrth 2026

                                      E Bwletin Rhif 20

                                     E Bwletin Rhif 21

• Cyngor Sir Ceredigion – Bwletin Mawrth – Pasg: Teuluoedd, Plant a Phobl Ifanc

                                       Panel Arfarnu Cymru/  Canfyddiadau Cod Ymddygiad yr

                                       Ombwdsmon Gwasanaethau Cyhoeddus

• Teifi Smart Towns – Ein canllaw newydd i’w lawrlwytho AM DDIM

19. Unrhyw fater Arall

Nodwyd a oedd y Cyngor Cymuned wedi derbyn unrhyw wybodaeth bellach yn dilyn deiseb Mynyddoedd y Cambrian.

Angen cywiro’r fainc sydd yn Hyfrydle.

Angen edrych ar y faner wrth y fynwent.

Biniau’r fynwent – atgyweiriwyd y bin cyn Sul y Blodau. Angen bin newydd.

Ffôn y neuadd – Angen gwirio polisi’r ffôn i weld a oes modd gwneud galwadau allan. Hefyd mae angen gosod y rhif ffôn i fyny mewn argyfwng. Hefyd mae angen sicrhau bod y ffôn yn y blwch ffôn yn gweithio.

Pyst ar gyfer llwybr Pynfarch – pyst ar gael ond angen cysylltu â rhywun i’w gosod.

Tîm Gorfodi – Y Cyngor sir wedi ehangu’r staff i’w tîm gorfodi i gynnal ymchwiliadau a sicrhau bod pobol yn cydymffurfio.

20.Dyddiad y Cyfarfod Nesaf

11/05/2026

Daeth y cyfarfod i ben am 21:00.

1199

Cofnodion cyfarfod cyffredinol o’r Cyngor a gynhaliwyd ar nos Lun, Mawrth 9fed am 7:30pm yn y Ganolfan Gymuned.

Cyhoeddir cofnodion drafft yn unol â gofynion Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 ac maent yn destun cymeradwyaeth yn y cyfarfod arferol nesaf o’r Cyngor Cymuned.

Presennol:

Cynghorwyr :  Rhodri Evans(Cadeirydd)(RE), Caryl Jones (CJ), Eirwen James(EJ), Dafydd Lloyd-Jones(DLJ), Gareth Jones(GJ), John Griffiths(JG), PC Liz Jenkins

1.Croeso

Croesawyd pawb i’r cyfarfod.

2. I dderbyn ymddiheuriadau.

Beth Griffiths (BG), Pat Parry(PP)

3.Materion Personol .

Llongyfarch CFFI Llanddewi-Brefi am gynhyrchu sioe Hanner Awr o adloniant arbennig yn ddiweddar wrth gystadlu yng nghystadleuaeth Hanner Awr o Adloniant CFFI Ceredigion. Hefyd eu llongyfarch am gynnal noson o adloniant ar nos Iau, Mawrth 5ed. Nodwyd enw Daniel Evans ymysg un o’r Actorion Gorau yn y gystadleuaeth.

4.Datganiad o ddiddordeb.

Nid oedd unrhyw ddatganiad o ddiddordeb ond atgoffwyd yr aelodau am yr angen i wneud hyn os fyddai yn codi yn ystod y cyfarfod.

5.Cyfranogiad y Cyhoedd.

Roedd aelodau o’r cyhoedd yn bresennol.

6.I gadarnhau cofnodion cyfarfod cyffredinol Chwefror 9fed 2026

Cynnigwyd i gadarnhau y cofnodion –  EJ   Eilwyd gan – DLJ

7.Materion yn codi o’r cofnodion.

Anfonwyd carden o gydymdeimlad ar ran y Cyngor cymuned i deulu’r diweddar cyn Cynghorydd Wynne Davies.

Roedd Cyngor Cymuned Llanddewi-Brefi wedi derbyn ymateb gan Gyngor Tref Tregaron ynglŷn â dŵr ar draws yr heol rhwng Abercoed a Fforest. Nodwyd bod Cyngor Tref Tregaron wedi cwyno i Gyngor Sir Ceredigion am y dŵr gan ofyn i Gyngor Cymuned Llanddewi-Brefi i wneud yr un peth. Cwblhawyd ffurflen i’r adran berthnasol trwy ‘Clic’ ar Chwefror 16eg.

Cwblhawyd pum ffurflen arall trwy ‘Clic’ am y materion canlynol:-

Tyllau yn yr heol rhwng Pant a Nantydderwen – Neges gan Gyngor Ceredigion – gwaith wedi’i gwblhau. Er bod y Cyngor Cymuned yn ddiolchgar i’r Cyngor Sir am atgyweirio’r tyllau nid yw’r gwaith o safon ddigonol.

Tyllau yn yr heol ger mynediad Ystrad Dewi – Swyddogion y Cyngor yn parhau i ymchwilio i’r mater.

Cangen yn hongian dros wifrau ger Nantydderwen – Swyddog o’r Cyngor wedi bod yn archwilio gan ddatgan nad oes angen cymryd unrhyw gamau pellach.

Draenau rhwng  Hyfrydle a Bronhelem – Swyddog o’r Cyngor yn parhau i ymchwilio i’r mater.

Draenau rhiw cwar – Swyddog o’r Cyngor yn parhau i ymchwilio i’r mater.

Mandad cyfrifon Cyngor Cymuned wedi’i gwblhau.

1200

Derbyniwyd gohebiaeth bellach gan Swyddog Monitro Cyngor Sir Ceredigion ynglŷn â thrafodaeth cyfarfod Rhagfyr am Orchymyn Cadw Coed. Mae’r cofnodion wedi’i mireinio i adlewyrchu taw aelodau o’r gymuned a wnaed y sylwadau ynghdd a nodi bod yr aelod o’r Cyngor Cymuned a oedd wedi datgan diddordeb wedi cwblhau’r ffurflen berthnasol cyn y cyfarfod ynghyd a gadael yr ystafell. Roedd yr e-bost yn gofyn am ymateb y Cyngor Cymuned a chytunwyd i ddanfon yr ateb canlynol – ‘Atodwn gofnodion diwygiedig  sy’n datgan bod yr aelod o’r Cyngor Cymuned a nodwyd wedi cwblhau’r ffurflen Datganiad o Ddiddordeb cyn y cyfarfod a’i bod wedi gadael yr ystafell’.

Diolchwyd i bawb am gydweithio gyda digwyddiad Dydd Gŵyl Dewi ar Fawrth y 1af gan sicrhau digwyddiad llwyddiannus. Diolch i Yvonne, New Inn am baratoi a gweini’r cawl, i aelodau Caffi Dewi am weini’r te a choffi ac aelodau SYM am baratoi’r pice ar y maen ac aelodau CFFI am baratoi’r Bara Brith. Cytunwyd i anfon e-bost i bawb am gynorthwyo. Diolch i BG am gasglu’r llysiau a bwydydd eraill o Aberystwyth a Thregaron ac i EJ am werthu nifer fawr o docynnau. EJ wedi anfon llythyr o ddiolch i Parch Carwyn Arthur a Sandra Jones am gynnal y Gwasanaeth.

Gosodwyd hysbysiad Tystysgrif Archwilio Awdit Cymru 2024-25 yn hysbysfwrdd y Cyngor Cymuned. 

Nid oedd PC Liz Jenkins yn bresennol ar y pryd felly symudwyd pwynt 8 i lawr yr agenda.

9. Adroddiad Ariannol

a) Gan nad oedd y Mandad Banc wedi’i gwblhau cyn bod y Datganiadau wedi’u bostio allan gan Fanc Barclays nid oedd y Clerc wedi derbyn y Datganiadau diweddaraf ac o ganlyniad nid oedd yn bosib cymeradwyo cydnabyddiaeth banc ar gyfer y cyfnod yn dod i ben ar Chwefror 28ain 2026. Bydd y Clerc yn casglu’r Datganiadau gan y cyn-clerc yn ystod yr wythnos yn dilyn wedi iddynt ddychwelyd o’u gwyliau.

b) Awdurdodi taliadau staff a thaliadau cyfrinachol:

£281.61  Deddf Llywodraeth Leol 1972, a112 / Deddf Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19.

Cytunwyd i awdurdodi taliad PAYE staff – £78.51 i gadw y taliadau yn gyfredol.

Awdurdodi talu treuliau’r clerc – inc a stampiau postio – £26.56 Deddf Llywodraeth Lleol 1972 A.111 

c) Taliadau cylchol – cadarnhad o gyfarwyddiadau debyd uniongyrchol amrywiol parhaus
(i) Ffôn a band eang neuadd BT: £52.74 (Deddf Llywodraeth Lleol Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19);

(ii) Taliadau banc 13/01 – 12/02 – £15.10 Deddf Llywodraeth Lleol 1972 a.111

d)  Awdurdodi Taliadau – Penderfynodd yr Aelodau gwneud y taliadau canlynol – 

C H Jones Ad-daliad Mins Peis ar gyfer Noson Canu Carolau – £15.94 (Deddf Llywodraeth Lleol 1972A.145);

CCF – Hadau Porfa – £59.23

Krystal Hosting Ltd – £98.39 Deddf Llywodraeth Lleol Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19

10.Cynllun Bioamrywiaeth 2026-2028

Aethpwyd trwy Gynllun Drafft a oedd yn cynnwys amcanion y Cyngor Cymuned am y tair blynedd nesaf. Mireinio rhai nodweddion cyn eu e-bostio i’r Cynghorwyr i’w basio yn y cyfarfod nesaf.

11. Diweddariad SiopNi

Roedd cynrychiolwyr o SiopNi yn bresennol yn y cyfarfod. Nid oedd wedi bod yn bosib dilyn cynllun A sef prynu’r siop leol. O ganlyniad maent yn canolbwyntio ar gynllun B sef prynu Neuadd yr Eglwys. Bydd Neuadd yr Eglwys yn mynd ar werth yn fuan gydag asiantaeth Brodyr Evans. Mae archwiliad adeiladol a phrisiad wedi cymryd lle. Bwriedir cynnal cyfarfod rhanddeiliad ar nos Iau, Mawrth 26ain am 7:30pm yn New Inn. Bwriedir lansio gwefan a chynnal ymgynghoriad cymunedol.

1201

Ar y pwynt yma cyrhaeddodd PC Liz Jenkins y cyfarfod a chytunwyd i drafod Pwynt 8 yr agenda.

8. Adroddiad yr Heddlu

Nid oedd llawer wedi digwydd ers y cyfarfod blaenorol. Roedd PC Jenkins wedi derbyn yr e-bost o’r cyfarfod blaenorol ynglŷn â chyflymder ceir trwy’r pentref yn yr ardal 20mya. PC Jenkins wedi bod yn siarad â’r adran Go Safe i weld a oedd modd iddynt ddod i Landdewi-Brefi. Nid oedd wedi derbyn ymateb hyd yn hyn. Nododd aelod o’r cyhoedd a oedd yn bresennol bod damwain wedi digwydd yr wythnos diwethaf lle’r oedd fan a oedd yn dosbarthu parseli wedi bwrw car arall. Nododd aelod arall o’r cyhoedd ei bod wedi gorfod symud i ben clawdd yn ddiweddar pan oedd dau gar yn gyrru yn gyflym trwy’r Pentref.

Nodwyd bod Mater Cymdogaeth wedi digwydd yn ddiweddar a bod yr Heddlu yn cydweithio ag Asiantaeth Tai Barcud er mwyn datrys y broblem.

Atgoffwyd am ap Heddlu Dyfed Powys gydag anogaeth i bawb i lawrlwytho’r ap.

Gofynnodd aelod o’r Cyngor Cymuned a oedd cynllun marcio beiciau cwad yn parhau a nododd PC Jenkins ei fod yn parhau hyd nes bod ganddynt stoc.

Roedd aelod o’r Cyngor wedi derbyn cwynion am blant yn gyrru beiciau sgwter yn gyflym trwy’r Pentref gan beryglu gyrwyr ceir.

Nododd PC Jenkins fydd manylion pellach am gymryd gofal wrth losgi porfa yn dod ym mhen y mis o ganlyniad i’r holl danau a ddigwyddodd llynedd. Hefyd bydd negeseuon am gerbydau 4×4 yn teithio ar dir mynyddig.

12. Trafodaeth yn dilyn cyflwyniad Un Llais Cymru – Beth mae angen I chi wybod am adolygiadau ffiniau cymunedol.

Yn dilyn mynychu’r cyflwyniad ar nos Lun Chwefror 16eg penderfynwyd bod angen cysylltu ag Un Llais Cymru er mwyn gweld a oedd modd iddynt gynnal gweithdŷ pellach mewn partneriaeth a Chyngor Cymuned Llangeitho. Hefyd nodwyd yr angen am drafodaeth ynglŷn â strwythur Pwyllgor Gwaith y Neuadd yn dilyn y newidiadau i’r ffiniau cymunedol.

13.Cais Cynllunio

A260072 – Ochrdewi, Llanddewi-Brefi, SY25 6NZ – Dim gwrthwynebiad.

Cafwyd trosolwg o amcanion y cynllun gan ddeiliaid y cartref a oedd yn bresennol yn y cyfarfod. Penderfynwyd anfon y neges ganlynol ar ran y Cyngor Cymuned i Adran Gynllunio Cyngor Sir Ceredigion – ‘ Dim gwrthwynebiad – Mae Cyngor Cymuned Llanddewi Brefi yn cefnogi’r cais gan sicrhau busnes hyfyw’.

14. Diffibriliwr

Trafodwyd yr angen i brynu diffibriliwr Newydd i’w osod yn y Ganolfan Gymuned. Darllenwyd gwybodaeth a dderbyniwyd gan gwmni AED ynglŷn â chost diffibriliwr ganddynt. Nodwyd bod ‘British Heart Foundation’ yn cynnig diffibriliwr am ddim i gymunedau trwy geisiadau ym mis Mehefin. Trafodwyd yr angen am orchudd newydd ar gyfer y diffribriliwr sydd ar y sgwâr.

Penderfynwyd cynnwys y pwynt yma ar agenda’r cyfarfod nesaf.

15.Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol Llywodraeth Cymru

I’w gynnwys ar agenda y cyfarfod nesaf.

1202

16. Gohebiaeth

Roedd pob aelod wedi derbyn gohebiaeth ynghylch y materion canlynol:-

• Gwobrau Cenedlaethol Un Llais Cymru 2026
• E-Bwletin Un Llais Cymru Rhifyn 17 / E Bwletin Un Llais Cymru rhif 18
• Big Belly Smart Bins – Fantastic introductory offer in partnership with Keep Wales Tidy
• Tîm Cymorth Argyfwng Costau Byw – Gwybodaeth a Adnoddau – Un Llais Cymru
• Cofnodion – Cyfarfod Pwyllgor Ardal Ceredigion 14.1.26
• Bwletin CHTh
• Cais am gefnogaeth ariannol HAHAV
• Bwletin Mis Chwefror Cynnal y Cardi  h
• Bwletin Costau Byw Chwefror 2026 – Cymorth gydag Iechyd a Lles
• Cyhoeddiad o’r Adroddiad Blynyddol ar Gydnabyddiaeth

17. Unrhyw fater Arall

Derbyniwyd e-bost gan aelod o’r gymuned yn gofyn y Cyngor Cymuned i gynnal digwyddiad i esbonio goblygiadau ffermydd gwynt yn debyg i’r hyn a drefnwyd gan Gyngor Cymuned Cellan a Llanfair Clydogau. Angen derbyn gwybodaeth bellach am fwriad y digwyddiad gan gofio bod angen bod yn ddiduedd adeg etholiadau.

Tyllau yn yr heol rhwng Pant a Nantydderwen

Tyllau yn yr heol rhwng Gogoyan a Glanrhocca.

Derbyniwyd cwestiwn gan Sêr Dewi am dorri porfa. Nodwyd mai cyfrifoldeb Sêr Dewi yw torri’r cae am 3 metr o amgylch y cae. Bydd y contractiwr  yn gwneud y gweddill.

Nodwyd bydd Treth y Cyngor yn codi 4.75% am y flwyddyn 2026-27.

18.Dyddiad y Cyfarfod Nesaf

13/04/2026

Daeth y cyfarfod i ben am 21:00.

 1195

Cofnodion cyfarfod cyffredinol o’r Cyngor a gynhaliwyd ar nos Lun, Chwefror 9fed am 7:30pm yn y Ganolfan Gymuned.

Cyhoeddir cofnodion drafft yn unol â gofynion Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 ac maent yn destun cymeradwyaeth yn y cyfarfod arferol nesaf o’r Cyngor Cymuned.

Presennol:

Cynghorwyr :  Rhodri Evans(Cadeirydd)(RE), Caryl Jones (CJ), Eirwen James(EJ), Beth Griffiths (BG), Pat Parry(PP), Dafydd Lloyd-Jones(DLJ)

1.Croeso

Croesawyd pawb i’r cyfarfod.

2. I dderbyn ymddiheuriadau.

Gareth Jones(GJ), John Griffiths(JG), PCSO John Evans

3.Materion Personol .

Cydymdeimlo â theulu’r diweddar cyn cynghorydd Wynne Davies.

4.Datganiad o ddiddordeb.

Eitem 11 – Diweddariad Gorchymyn Cadw Coed – PP

5.Cyfranogiad y Cyhoedd.

Roedd aelodau o’r cyhoedd yn bresennol.

6.I gadarnhau cofnodion cyfarfod cyffredinol Ionawr 12fed 2026

Cynnigwyd i gadarnhau y cofnodion –  PP   Eilwyd gan – CJ

7.Materion yn codi o’r cofnodion.

Camsillafu –  Pynfarch nid Prynfarch

Yn y broses o newid Mandad cyfrifon Cyngor Cymuned.

Ffurflen praesept a Ffurflen Flynyddol ar Wariant Refeniw ynglŷn â darparu Gwasanaethau yn ymwneud â Thir Claddu a Mynwentydd am y flwyddyn sy’n diweddu ar Fawrth 31ain 2025 wedi’i ddychwelyd i Gyngor Sir Ceredigion erbyn 31ain o Ionawr.

Yn dilyn anfon e-bost yn diweddaru Cyfoeth Naturiol Cymru bod y coed wedi’i ailblannu y tu ôl i’r cae pêl-droed nid oes unrhyw ohebiaeth bellach wedi’i dderbyn.

Wedi adrodd am dyllau yn y ffordd rhwng Pant a Nantydderwen.

Yn dilyn adrodd bod dŵr yn cronni rhwng Hyfrydle a Bronhelem, mae’r Cyngor wedi bod yn glanhau’r heol ond mae’r draenau yn parhau i fod yn llawn o fwd. Hefyd maent wedi glanhau rhiw cwar ond nid y draenau ac o ganlyniad mae’r dŵr yn parhau i lifo lawr y rhiw adeg tywydd gwlyb.

Anfonwyd e-bost i Gyngor Tref Tregaron ynglŷn â’r dŵr sy’n cronni rhwng Abercoed a Fforest. Ni dderbyniwyd unrhyw ohebiaeth bellach.

Defib – mae’r ffurflen yn parhau hyd at ddiwedd Mawrth. Bydd angen creu ffurflen newydd ar gyfer Ebrill.

1196

Anfonwyd Adroddiad Adran 6 Bioamrywiaeth i Un Llais Cymru. Cyhoeddwyd yr adroddiad ar wefan y Cyngor.

Parhau i ymchwilio ar pam nad yw’r ffôn yn y blwch ffon ar y sgwâr yn gweithio.

Ni chysylltwyd â phobol i ymgymryd â’r gwaith i atgyweirio polion ar gyfer llwybr Pynfarch.

Ar nos Lun, Chwefror 16eg rhwng 6:00pm a 7:30pm, cynhelir cyfarfod gan Un Llais Cymru yn cyflwyno trawseffaith cyfuno cynghorau Cymuned yng Ngheredigion. Clerc wedi bwcio lle ar y cyflwyniad yn barod.

Yn dilyn cyhoeddi munudau Cyfarfod Cyngor Cymuned Rhagfyr ar wefan y cyngor, derbyniodd Swyddog Monitro Cyngor Sir Ceredigion e-bost gan aelod o’r Gymuned ynglŷn a thrafodaeth ar Orchymyn Cadw Coed Arfaethedig â’r sylwadau a wnaed. Yn dilyn gohebiaeth bellach gan y Swyddog Monitro, nodwyd nad oedd unrhyw aelod o’r Cyngor Cymuned wedi gwneud unrhyw sylw hyd at y pwynt lle cytunwyd i ysgrifennu llythyr yn nodi ei gwrthwynebiad i’r cynllun, bod yr aelod o’r Cyngor Cymuned a nododd Datganiad o Ddiddordeb wedi cwblhau’r ffurflen berthnasol ac wedi gadael yr ystafell cyn i’r drafodaeth gymryd lle. Dim ond aelodau o’r gymuned a oedd yn bresennol a wnaed unrhyw sylwadau. O ganlyniad i’r mater yma, byddwn yn sicrhau ein bod yn nodi pryd mae aelod o’r Cyngor Cymuned yn gadael yr ystafell a nodi gwahaniaeth rhwng aelod o’r Cyngor Cymuned ac aelod o’r cyhoedd. Clerc i anfon e-bost pellach i’r Swyddog Monitro yn esbonio’r hyn a ddigwyddodd ynghyd a chynnwys y Ffurflen Datganiad o Ddiddordeb. Cynigwyd i newid munudau i adlewyrchu yn fwy cywir yr hyn a ddigwyddodd gan EJ. Eilwyd gan CJ. 

8. Adroddiad yr Heddlu

Yn anffodus nid oedd PCSO John Evans yn gallu mynychu’r cyfarfod. Er hyn roedd wedi anfon adroddiad i’r Cyngor Cymuned lle nodwyd nad oedd unrhyw droseddau wedi digwydd ers y cyfarfod blaenorol.

Er hyn roedd aelod o’r cyhoedd wedi nodi i un o’r cynghorwyr bod ceir yn teithio ar gyflymder yn uwch na 20mya gydag un digwyddiad bod car yn pasio car arall oedd yn gyrru ar gyflymder o 20mya. Clerc i anfon y wybodaeth yma at PCSO John Evans.

Nododd aelod o’r cyhoedd oedd yn bresennol, bod loriau coed yn teithio ar hyd y B4343 o Landdewi-Brefi i Lanbed trwy Lanfair Clydogau a Chellan a thiemlai nad yw’r heol yn addas ar gyfer cerbydau mor fawr. Nodwyd nad oedd hi’n bosib gwneud unrhyw beth am y mater yma.

9. Adroddiad Ariannol

a) Cymeradwyo cydnabyddiaeth banc ar gyfer y cyfnod yn dod i ben ar Ionawr 31ain 2026

b) Awdurdodi taliadau staff a thaliadau cyfrinachol: £281.81  Deddf Llywodraeth Leol 1972, a112 / Deddf Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19. Cytunwyd i awdurdodi taliad PAYE staff – £148.32 i gadw y taliadau yn gyfredol gan osgoi y sefyllfa o dderbyn dirwy arall. 

c) Taliadau cylchol – cadarnhad o gyfarwyddiadau debyd uniongyrchol amrywiol parhaus
(i) Ffôn a band eang neuadd BT: £52.74 (Deddf Llywodraeth Lleol Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19);

(ii) Taliadau banc 15/12 – 14/01 – £19.90 Deddf Llywodraeth Lleol 1972 a.111

d)  Awdurdodi Taliadau – Penderfynodd yr Aelodau gwneud y taliadau canlynol – 

A Tuncay – Ad-daliad am ddiodydd adeg Noson Canu Carolau £35.00; J M Y Edwards – Ad-daliad am ddiodydd ysgafn adeg Noson Can Carolau £25.00; C H Jones Ad-daliad Mins Peis ar gyfer Noson Canu Carolau – £15.94 (Deddf Llywodraeth Lleol 1972A.144);

 
e) Taliadau a dderbyniwyd – Cyngor Sir Ceredigion – Grant Mannau Cynnes Ychwanegol – £100.00

1197

Cytunodd y Cyngor i Awdurdodi y Clerc i dalu biliau I.A. Griffiths ar ôl ei derbyn gan Glerc y Mynwent.

Nododd RE ei fod wedi derbyn gwybodaeth bydd y Cyngor Cymuned yn gosod praesept am dri mis rhwng Ebrill a Mehefin 2027 cyn bydd y Cyngor Cymuned Newydd yn gosod y paresept am wedill y flwyddyn ariannol 2027-28.

10.Derbyn Tystysgrif  Archwilio 2024-25 – Awdit Cymru

Cytunodd yr Aelodau i dderbyn Tystysgrif Archwilio 2024-25 Awdit Cymru. Cwblhawyd y ffurflen hysbysu i aelodau o’r cyhoedd i archwilio’r dystysgrif. Cytunwyd ar amseroedd sydd yn gyfleus i’r clerc ynghŷd â chynnig amseroedd trwy apwyntiad o flaen llaw i archwilio’r dystysgrif. Cytunwyd i godi tâl o £1.00 am y dystysgrif.

11.Diweddariad Gorchymyn Cadw Coed

Gadawodd Cynghorydd PP y cyfarfod ar y pwynt yma. Roedd eisoes wedi cwblhau ffurflen Datganiad o Ddiddordeb. Darllenwyd e-bost a dderbyniwyd ar 18/01/26 gan Swyddog o Gyngor Sir Ceredigion yn nodi nad oeddynt am barhau gyda’r Gorchymyn. Er hyn, mae rhaid cofio bod y Pentref yn rhan o Ardal Cadwraeth Erthygl 4. Gofynnodd aelod o’r cyhoedd a oedd yn bresennol pa ran o’r Pentref sy’n rhan o’r Ardal Cadwraeth. Nodwyd byddai map o’r ardal yn ddefnyddiol i’w lanlwytho i wefan y Cyngor. Mae’r Ardal Cadwraeth yn cwmpasu’r ardal o’r bont ger yr hen ysgol i Gapel Bethlehem i’r Neuadd sy’n cynnwys Stryd Penuwch.  Dychwelodd y Cyngorydd PP i’r cyfarfod ar ddiwedd y drafodaeth ar y pwynt yma.

12. Digwyddiad Dydd Gwyl Dewi – Mawrth 1af 2026.

Yn gyntaf diolchwyd i BG am greu’r posteri ac am argraffu’r tocynnau. Angen gwerthu’r tocynnau erbyn Chwefror 25ain er mwyn cael syniad o ran  niferoedd sy’n mynychu. BG wedi llythyru archfarchnadoedd a chwmniau lleol er mwyn derbyn rhoddion o lysiau a nwyddau i weini’r cawl. Gofyn i Yvonne a fydd yn paratoi a gweini’r cawl pa gig y dymunai i’w ddefnyddio. Does dim angen cennin a bresych ar gyfer y cawl. Nodwyd bod angen cawl llysieuol a bara di-glwten. Ni fydd Caffi Dewi yn rhedeg ar y diwrnod yma. Byddai aelodau o’r Caffi yn gweini te a choffi. SYM i baratoi pice ar y maen ac aelodau o GFFI Llanddewi-Brefi i baratoi bara brith. Paratoi y neuadd ar ddydd Sadwrn, Chwefror 28ain am 10:00am. PP i gyflenwi’r cennin pedr. Raffl – aelodau’r Cyngor Cymuned i roi gwobrau a PP i drefnu pobol i’w gwerthu. Angen edrych ar newid amser y Gwasanaeth yn yr Eglwys i 10.30am gyda’r cawl yn barod am 12:00pm. Clerc i siarad â Warden yr Eglwys ynglŷn â newid yr amser o 10.00am i 10.30am. RE wedi gofyn i Ysgol Henry Richard ynglŷn ag adloniant ond heb dderbyn cadarnhad eto. Anfon neges trwy Whatsapp i gadarnhau adloniant.  

13.Cynllun Bioamrywiaeth 2026-2028

Roedd y clerc wedi mynychu Hyfforddiant Un Llais Cymru ar ran y Cyngor Cymuned ar Ionawr 22ain. Derbyniwyd templad ar gyfer y cynllun ynghŷd ag arfer dda i’w gynnwys. Dechrau coladu gwybodaeth i’w roi yn y cynllun.

14.Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol Llywodraeth Cymru

I’w gynnwys ar agenda y cyfarfod nesaf.

15. Gohebiaeth

Roedd pob aelod wedi derbyn gohebiaeth ynghylch y materion canlynol:-

• Bwletin Costau Byw Ionawr 2026 –   Bwletin Cost Byw Ceredigion: Cymorth gyda Phrofedigaeth
• Calendr Digwyddiadau Ionawr – Tîm Gofalwyr a Chymorth Cymunedol Ceredigion
• Dyddiadau Hyfforddiant Ionawr – Mawrth 2026
• E Bwletin  Un Llais Cymru rhif 16
• Cais am arian gan CFFI Ceredigion

1198

• Heddlu Dyfed Powys – Cynhadledd Gwyl Dewi 2026: Plismona Mewn Oes Ddigidol
• Heddlu Dyfed Powys – Panel Craffu Cymunedol – Eisiau Gwirfoddolwyr
• Cyngor Sir Ceredigion – Helpwch siapio dyfodol twristiaeth feicio yng Ngheredigion

16. Unrhyw fater Arall

Derbyniwyd gwybodaeth bod tair dafad yn crwydro y tu allan i’r fynwent.

Tyllau yn yr heol ar bwys mynediad i fferm Ystrad Dewi a rhwng Tŷ Mawr a Chefn Llanio

17.Dyddiad y Cyfarfod Nesaf

09/03/2026

Daeth y cyfarfod i ben am 21:05.