Cofnodion cyfarfod cyffredinol o’r Cyngor a gynhaliwyd ar nos Lun, Chwefror 9fed am 7:30pm yn y Ganolfan Gymuned.
Cyhoeddir cofnodion drafft yn unol â gofynion Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 ac maent yn destun cymeradwyaeth yn y cyfarfod arferol nesaf o’r Cyngor Cymuned.
Presennol:
Cynghorwyr : Rhodri Evans(Cadeirydd)(RE), Caryl Jones (CJ), Eirwen James(EJ), Beth Griffiths (BG), Pat Parry(PP), Dafydd Lloyd-Jones(DLJ)
1.Croeso
Croesawyd pawb i’r cyfarfod.
2. I dderbyn ymddiheuriadau.
Gareth Jones(GJ), John Griffiths(JG), PCSO John Evans
3.Materion Personol .
Cydymdeimlo â theulu’r diweddar cyn cynghorydd Wynne Davies.
4.Datganiad o ddiddordeb.
Eitem 11 – Diweddariad Gorchymyn Cadw Coed – PP
5.Cyfranogiad y Cyhoedd.
Roedd aelodau o’r cyhoedd yn bresennol.
6.I gadarnhau cofnodion cyfarfod cyffredinol Ionawr 12fed 2026
Cynnigwyd i gadarnhau y cofnodion – PP Eilwyd gan – CJ
7.Materion yn codi o’r cofnodion.
Camsillafu – Pynfarch nid Prynfarch
Yn y broses o newid Mandad cyfrifon Cyngor Cymuned.
Ffurflen praesept a Ffurflen Flynyddol ar Wariant Refeniw ynglŷn â darparu Gwasanaethau yn ymwneud â Thir Claddu a Mynwentydd am y flwyddyn sy’n diweddu ar Fawrth 31ain 2025 wedi’i ddychwelyd i Gyngor Sir Ceredigion erbyn 31ain o Ionawr.
Yn dilyn anfon e-bost yn diweddaru Cyfoeth Naturiol Cymru bod y coed wedi’i ailblannu y tu ôl i’r cae pêl-droed nid oes unrhyw ohebiaeth bellach wedi’i dderbyn.
Wedi adrodd am dyllau yn y ffordd rhwng Pant a Nantydderwen.
Yn dilyn adrodd bod dŵr yn cronni rhwng Hyfrydle a Bronhelem, mae’r Cyngor wedi bod yn glanhau’r heol ond mae’r draenau yn parhau i fod yn llawn o fwd. Hefyd maent wedi glanhau rhiw cwar ond nid y draenau ac o ganlyniad mae’r dŵr yn parhau i lifo lawr y rhiw adeg tywydd gwlyb.
Anfonwyd e-bost i Gyngor Tref Tregaron ynglŷn â’r dŵr sy’n cronni rhwng Abercoed a Fforest. Ni dderbyniwyd unrhyw ohebiaeth bellach.
Defib – mae’r ffurflen yn parhau hyd at ddiwedd Mawrth. Bydd angen creu ffurflen newydd ar gyfer Ebrill.
1196
Anfonwyd Adroddiad Adran 6 Bioamrywiaeth i Un Llais Cymru. Cyhoeddwyd yr adroddiad ar wefan y Cyngor.
Parhau i ymchwilio ar pam nad yw’r ffôn yn y blwch ffon ar y sgwâr yn gweithio.
Ni chysylltwyd â phobol i ymgymryd â’r gwaith i atgyweirio polion ar gyfer llwybr Pynfarch.
Ar nos Lun, Chwefror 16eg rhwng 6:00pm a 7:30pm, cynhelir cyfarfod gan Un Llais Cymru yn cyflwyno trawseffaith cyfuno cynghorau Cymuned yng Ngheredigion. Clerc wedi bwcio lle ar y cyflwyniad yn barod.
Yn dilyn cyhoeddi munudau Cyfarfod Cyngor Cymuned Rhagfyr ar wefan y cyngor, derbyniodd Swyddog Monitro Cyngor Sir Ceredigion e-bost gan aelod o’r Gymuned ynglŷn a thrafodaeth ar Orchymyn Cadw Coed Arfaethedig â’r sylwadau a wnaed. Yn dilyn gohebiaeth bellach gan y Swyddog Monitro, nodwyd nad oedd unrhyw aelod o’r Cyngor Cymuned wedi gwneud unrhyw sylw hyd at y pwynt lle cytunwyd i ysgrifennu llythyr yn nodi ei gwrthwynebiad i’r cynllun, bod yr aelod o’r Cyngor Cymuned a nododd Datganiad o Ddiddordeb wedi cwblhau’r ffurflen berthnasol ac wedi gadael yr ystafell cyn i’r drafodaeth gymryd lle. Dim ond aelodau o’r gymuned a oedd yn bresennol a wnaed unrhyw sylwadau. O ganlyniad i’r mater yma, byddwn yn sicrhau ein bod yn nodi pryd mae aelod o’r Cyngor Cymuned yn gadael yr ystafell a nodi gwahaniaeth rhwng aelod o’r Cyngor Cymuned ac aelod o’r cyhoedd. Clerc i anfon e-bost pellach i’r Swyddog Monitro yn esbonio’r hyn a ddigwyddodd ynghyd a chynnwys y Ffurflen Datganiad o Ddiddordeb. Cynigwyd i newid munudau i adlewyrchu yn fwy cywir yr hyn a ddigwyddodd gan EJ. Eilwyd gan CJ.
8. Adroddiad yr Heddlu
Yn anffodus nid oedd PCSO John Evans yn gallu mynychu’r cyfarfod. Er hyn roedd wedi anfon adroddiad i’r Cyngor Cymuned lle nodwyd nad oedd unrhyw droseddau wedi digwydd ers y cyfarfod blaenorol.
Er hyn roedd aelod o’r cyhoedd wedi nodi i un o’r cynghorwyr bod ceir yn teithio ar gyflymder yn uwch na 20mya gydag un digwyddiad bod car yn pasio car arall oedd yn gyrru ar gyflymder o 20mya. Clerc i anfon y wybodaeth yma at PCSO John Evans.
Nododd aelod o’r cyhoedd oedd yn bresennol, bod loriau coed yn teithio ar hyd y B4343 o Landdewi-Brefi i Lanbed trwy Lanfair Clydogau a Chellan a thiemlai nad yw’r heol yn addas ar gyfer cerbydau mor fawr. Nodwyd nad oedd hi’n bosib gwneud unrhyw beth am y mater yma.
9. Adroddiad Ariannol
a) Cymeradwyo cydnabyddiaeth banc ar gyfer y cyfnod yn dod i ben ar Ionawr 31ain 2026
b) Awdurdodi taliadau staff a thaliadau cyfrinachol: £281.81 Deddf Llywodraeth Leol 1972, a112 / Deddf Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19. Cytunwyd i awdurdodi taliad PAYE staff – £148.32 i gadw y taliadau yn gyfredol gan osgoi y sefyllfa o dderbyn dirwy arall.
c) Taliadau cylchol – cadarnhad o gyfarwyddiadau debyd uniongyrchol amrywiol parhaus
(i) Ffôn a band eang neuadd BT: £52.74 (Deddf Llywodraeth Lleol Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19);
(ii) Taliadau banc 15/12 – 14/01 – £19.90 Deddf Llywodraeth Lleol 1972 a.111
d) Awdurdodi Taliadau – Penderfynodd yr Aelodau gwneud y taliadau canlynol –
A Tuncay – Ad-daliad am ddiodydd adeg Noson Canu Carolau £35.00; J M Y Edwards – Ad-daliad am ddiodydd ysgafn adeg Noson Can Carolau £25.00; C H Jones Ad-daliad Mins Peis ar gyfer Noson Canu Carolau – £15.94 (Deddf Llywodraeth Lleol 1972A.144);
e) Taliadau a dderbyniwyd – Cyngor Sir Ceredigion – Grant Mannau Cynnes Ychwanegol – £100.00
1197
Cytunodd y Cyngor i Awdurdodi y Clerc i dalu biliau I.A. Griffiths ar ôl ei derbyn gan Glerc y Mynwent.
Nododd RE ei fod wedi derbyn gwybodaeth bydd y Cyngor Cymuned yn gosod praesept am dri mis rhwng Ebrill a Mehefin 2027 cyn bydd y Cyngor Cymuned Newydd yn gosod y paresept am wedill y flwyddyn ariannol 2027-28.
10.Derbyn Tystysgrif Archwilio 2024-25 – Awdit Cymru
Cytunodd yr Aelodau i dderbyn Tystysgrif Archwilio 2024-25 Awdit Cymru. Cwblhawyd y ffurflen hysbysu i aelodau o’r cyhoedd i archwilio’r dystysgrif. Cytunwyd ar amseroedd sydd yn gyfleus i’r clerc ynghŷd â chynnig amseroedd trwy apwyntiad o flaen llaw i archwilio’r dystysgrif. Cytunwyd i godi tâl o £1.00 am y dystysgrif.
11.Diweddariad Gorchymyn Cadw Coed
Gadawodd Cynghorydd PP y cyfarfod ar y pwynt yma. Roedd eisoes wedi cwblhau ffurflen Datganiad o Ddiddordeb. Darllenwyd e-bost a dderbyniwyd ar 18/01/26 gan Swyddog o Gyngor Sir Ceredigion yn nodi nad oeddynt am barhau gyda’r Gorchymyn. Er hyn, mae rhaid cofio bod y Pentref yn rhan o Ardal Cadwraeth Erthygl 4. Gofynnodd aelod o’r cyhoedd a oedd yn bresennol pa ran o’r Pentref sy’n rhan o’r Ardal Cadwraeth. Nodwyd byddai map o’r ardal yn ddefnyddiol i’w lanlwytho i wefan y Cyngor. Mae’r Ardal Cadwraeth yn cwmpasu’r ardal o’r bont ger yr hen ysgol i Gapel Bethlehem i’r Neuadd sy’n cynnwys Stryd Penuwch. Dychwelodd y Cyngorydd PP i’r cyfarfod ar ddiwedd y drafodaeth ar y pwynt yma.
12. Digwyddiad Dydd Gwyl Dewi – Mawrth 1af 2026.
Yn gyntaf diolchwyd i BG am greu’r posteri ac am argraffu’r tocynnau. Angen gwerthu’r tocynnau erbyn Chwefror 25ain er mwyn cael syniad o ran niferoedd sy’n mynychu. BG wedi llythyru archfarchnadoedd a chwmniau lleol er mwyn derbyn rhoddion o lysiau a nwyddau i weini’r cawl. Gofyn i Yvonne a fydd yn paratoi a gweini’r cawl pa gig y dymunai i’w ddefnyddio. Does dim angen cennin a bresych ar gyfer y cawl. Nodwyd bod angen cawl llysieuol a bara di-glwten. Ni fydd Caffi Dewi yn rhedeg ar y diwrnod yma. Byddai aelodau o’r Caffi yn gweini te a choffi. SYM i baratoi pice ar y maen ac aelodau o GFFI Llanddewi-Brefi i baratoi bara brith. Paratoi y neuadd ar ddydd Sadwrn, Chwefror 28ain am 10:00am. PP i gyflenwi’r cennin pedr. Raffl – aelodau’r Cyngor Cymuned i roi gwobrau a PP i drefnu pobol i’w gwerthu. Angen edrych ar newid amser y Gwasanaeth yn yr Eglwys i 10.30am gyda’r cawl yn barod am 12:00pm. Clerc i siarad â Warden yr Eglwys ynglŷn â newid yr amser o 10.00am i 10.30am. RE wedi gofyn i Ysgol Henry Richard ynglŷn ag adloniant ond heb dderbyn cadarnhad eto. Anfon neges trwy Whatsapp i gadarnhau adloniant.
13.Cynllun Bioamrywiaeth 2026-2028
Roedd y clerc wedi mynychu Hyfforddiant Un Llais Cymru ar ran y Cyngor Cymuned ar Ionawr 22ain. Derbyniwyd templad ar gyfer y cynllun ynghŷd ag arfer dda i’w gynnwys. Dechrau coladu gwybodaeth i’w roi yn y cynllun.
14.Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol Llywodraeth Cymru
I’w gynnwys ar agenda y cyfarfod nesaf.
15. Gohebiaeth
Roedd pob aelod wedi derbyn gohebiaeth ynghylch y materion canlynol:-
- Bwletin Costau Byw Ionawr 2026 – Bwletin Cost Byw Ceredigion: Cymorth gyda Phrofedigaeth
- Calendr Digwyddiadau Ionawr – Tîm Gofalwyr a Chymorth Cymunedol Ceredigion
- Dyddiadau Hyfforddiant Ionawr – Mawrth 2026
- E Bwletin Un Llais Cymru rhif 16
- Cais am arian gan CFFI Ceredigion
1198
- Heddlu Dyfed Powys – Cynhadledd Gwyl Dewi 2026: Plismona Mewn Oes Ddigidol
- Heddlu Dyfed Powys – Panel Craffu Cymunedol – Eisiau Gwirfoddolwyr
- Cyngor Sir Ceredigion – Helpwch siapio dyfodol twristiaeth feicio yng Ngheredigion
16. Unrhyw fater Arall
Derbyniwyd gwybodaeth bod tair dafad yn crwydro y tu allan i’r fynwent.
Tyllau yn yr heol ar bwys mynediad i fferm Ystrad Dewi a rhwng Tŷ Mawr a Chefn Llanio
17.Dyddiad y Cyfarfod Nesaf
09/03/2026
Daeth y cyfarfod i ben am 21:05.






