Cofnodion cyfarfod cyffredinol o’r Cyngor a gynhaliwyd ar nos Lun, Tachwedd 10fed am 7:30pm yn y Ganolfan Gymuned.
Cyhoeddir cofnodion drafft yn unol â gofynion Deddf Llywodraeth Leol a Etholiadau (Cymru) 2021 ac maent yn destun cymeradwyaeth yn y cyfarfod arferol nesaf o’r Cyngor Cymuned.
Presennol:
Cynghorwyr : Rhodri Evans(Cadeirydd), Dafydd Lloyd Jones, Eirwen James, Gareth Jones, John Griffiths, Caryl Jones
1.Croeso
Croesawodd y Cadeirydd bawb i’r cyfarfod. Diolchodd i bawb a fynychodd Gwasanaeth Sul y Cofio gyda chynulleidfa dda yn bresennol. Diolchodd i’r Parchedig Carwyn Arthur am arwain y Gwasanaeth ac i’r holl gymdeithasau a ddaeth ymlaen i gyflwyno torch ar y Gofeb Rhyfel. Diolchodd hefyd i’r CFFI am eu noson tân gwyllt diweddar gan ddangos manteision cefnogi digwyddiad lleol a gafodd gynulleidfa fwy nag yn y blynyddoedd blaenorol.
2. I dderbyn ymddiheuriadau.
Pat Parry, PCSO John Evans
3.Materion Personol .
Llongyfarch CJ am gael ei enwebu am wobr.
Llongyfarch Mared Lloyd-Jones am gael ei hethol yn Is-Gadeirydd Pwyllgor Cystadlaethau CFFI Cymru.
Llongyfarch SYM Llanddewi-Brefi am ennill Cwpan Cydweithredol yn Rali Gaeaf SYM Ceredigion.
Roedd aelod o’r cyhoedd a oedd yn bresennol eisiau diolch i Dr James a’i blant a dau wirfoddolwr CFFI am helpu aelod SYM a syrthiodd ar noson Tân Gwyllt.
I estyn cydymdeimlad a PP.
4.Datganiad o ddiddordeb.
GJ Pwynt 14 – Diweddariad Taith Tractor er budd elusen Ann Jones, Uchel Siryf Dyfed
5.Cyfranogiad y Cyhoedd.
Roedd aelodau o’r cyhoedd yn bresennol.
6.I gadarnhau cofnodion cyfarfod cyffredinol Hydref 13eg 2025
Cynigwyd i gadarnhau y cofnodion – DLJ Eilwyd gan – CJ
7.Materion yn codi o’r cofnodion.
Mae angen sicrhau bod ymateb wedi’i dderbyn ynghylch yr e-bost a anfonwyd at Aelodau Seneddol lleol ynghylch y ddeiseb.
Llythyr o ddiolch wedi’i anfon at Llywela Thomas Bookkeeping and Payroll Services i ddiolch iddynt am eu gwaith wrth apelio apêl HMRC.
Mae problem wedi’i chanfod wrth dalu cyflogau staff. I’w drafod o dan faterion ariannol.
Anfonwyd e-bost at gynghorau cymuned leol a chynrychiolwyr lleol a nodwyd yn y Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth. Yr oedd y mwyafrif wedi ymateb gan nodi bod y dyddiad a ffafrir yn ddydd Llun, Tachwedd 17eg. Cytunwyd i gynnal cyfarfod anffurfiol ddydd Llun, Tachwedd 17eg yn Ganolfan Gymuned Llanddewi Brefi. Byddai gwahoddiad yn cael ei anfon at bob cynghorydd lleol. Cafodd hefyd ei benderfynu y byddai’n gyfarfod caeedig ac nad yw ar agor i aelodau’r cyhoedd.
1183
Roedd e-bost wedi’i anfon a chael ei dderbyn gan Eifion Jones, swyddog Arfordir a Llwybrau Cyngor Sir Ceredigion i edrych ar y llwybrau o amgylch y pentref. Anfonwyd dyddiadau ato i gadarnhau pryd oedd yn gyfleus iddo fynychu. Cafwyd trafodaeth ynglŷn â pha lwybrau yr oedd angen iddo eu hystyried.
Cafodd cyfarfod ei gynnal gydag adeiladwr lleol ynglŷn â wal y maes parcio. Fodd bynnag, oherwydd tywydd gwael nododd fod ganddo lawer o waith i’w gwblhau pan fyddai’r tywydd yn dda. Angen gofyn i adeiladwr arall am eu hargaeledd. Cytunwyd cadw’r wal fel y mae a disodli’r cerrig a symudwyd.
8. Adroddiad Ariannol
a) Cymeradwyo cydnabyddiaeth banc ar gyfer y cyfnod yn dod i ben ar 30ain Medi 2025
b) Awdurdodi taliadau staff a thaliadau cyfrinachol: £563.80 (Cyflogau’r Clerc Medi a Hydref; Cyflogau’r Glanhawyr Gorffennaf, Awst, Medi a Hydref) Deddf Llywodraeth Leol 1972, a112 / Deddf Darpariaethau Amrywiol 1976 a.19. Oherwydd problem gyda’r banc, penderfynwyd talu cyflogau’r staff trwy siec.
c)Ad-dalu treuliau Clerc – Baner, inc, cyfeillion, stampiau post – £75.79 Deddf Llywodraeth Lleol 1972 a.111
d) Taliadau cylchol – cadarnhad o gyfarwyddiadau debyd uniongyrchol amrywiol parhaus
(i) Ffôn a band eang neuadd BT: £52.74 Deddf Darpariaethau Amrywiol (Misc. Provisions) LG 1976 c.19.
(ii) Taliadau banc 13/08 – 14/09 – £8.50 Deddf Llywodraeth Lleol 1972 a.111
e) Awdurdodi Taliadau – Penderfynodd yr Aelodau gwneud ad-daliad am dorchau Pabi a thalu am Torri Porfa.
f) Taliadau a dderbyniwyd – CC Ceredigion Percept 3ydd taliad – £6,000.00
Grant Mannau Cynnes – £900.00
9.I dderbyn cyfrifon Blynyddol Pwyllgor Mawndiroedd (Rhif Elusen 500142)
Cytunwyd i dderbyn cyfrifon Blynyddol y Pwyllgor Mawndiroedd.
10. I adolygu cytundeb torri porfa 2026 a 2027 a chyhoeddi gwahoddiad i dendro.
Roedd cytundeb wedi cael ei greu am ddwy flynedd – 2026 a 2027. Darllenwyd trwy’r cytundeb i sicrhau bod y rhaglen o waith a’r manylion technegol yn gywir. Mae angen sicrhau bod canghennau sy’n tyfu dros ac o amgylch y llwybr yn cael eu torri. Mae Sêr Dewi yn gyfrifol am dorri’r cae pêl-droed ond hoffent i’r cyngor cymuned dorri’r pen pellaf o amgylch y cae. Fe benderfynwyd newid y geiriad i ddatgan bod 3m o amgylch y cae yn cael ei dorri gan Sêr Dewi. Hefyd, sicrhau bod pob llwybr wedi cael ei glirio o unrhyw gangen sydd â lled o 1m ac uchder o 1.8m.
11. Grant Dydd Gŵyl Dewi Llywodraeth Cymru
Diolchodd y Cadeirydd i’r bobl a fynychodd gyfarfod i drafod syniadau ac i helpu gyda’r geiriad yn y ffurflen. Penderfynwyd edrych ar y ffurflen eto a’i dychwelyd erbyn y dyddiad cau, sef Tachwedd 14eg.
12. Polisi Diogelu
Er mwyn cydymffurfio â’r polisi, penderfynwyd adolygu a mabwysiadu’r polisi Amddiffyn gyda EJ yn arwain Amddiffyn o fewn y Cyngor Cymuned. Fe’i hadolygir nesaf ym mis Tachwedd 2026.
1184
13. Adroddiad Adran 6 Bioamrywiaeth
Roedd y clerc wedi mynychu sesiwn hyfforddi a ddarparwyd gan Un Llais Cymru ar ran y Cyngor Cymuned. Er mwyn cydymffurfio a’r rheolau presennol, mae angen cwblhau’r adroddiad erbyn Rhagfyr 31ain a’i gyhoeddi ar wefan y cyngor cymuned. Fodd bynnag, os na chyflwynwyd ac na basiwyd yr adroddiad yng nghyfarfod mis Rhagfyr, gellir gwneud hynny ym mis Ionawr a’i anfon yn syth i Un Llais Cymru. Dylai’r adroddiad gynnwys gwaith a wnaed ar fioamrywiaeth rhwng 2022 a 2025. Penderfynwyd gofyn cyngor gan y Grŵp Gweithredu ar Fioamrywiaeth – RE ac EJ – i gynorthwyo wrth gwblhau’r ffurflen. Cynhelir sesiwn hyfforddi pellach a drefnir gan Un Llais Cymru ym mis Ionawr i gynorthwyo wrth baratoi cynllun gweithredu 2026-2028.
14. Diweddariad Taith Tractor er budd elusen Ann Jones, Uchel Siryf Dyfed
Datganodd GJ diddordeb gyda’r pwynt hwn. Cynhaliwyd cyfarfod ar Hydref 26ain gyda’r digwyddiad yn digwydd ar ddydd Sul, Rhagfyr 21ain. Crëwyd posteri a’u harddangos yn y pentref ac ar wefan Cyngor y Gymuned. Cynhelir nifer o ddigwyddiadau yn ystod y dydd gyda’r Groto Santa blynyddol yn digwydd ar yr un noson. Cafwyd trafodaeth ynghylch anrhegion posibl gyda ystyriaeth o brynu ychydig mwy eleni oherwydd nifer uwch o bobl allai bod yn bresennol. Cafwyd trafodaeth ynghylch cyfraniad y Cyngor Cymuned i’r digwyddiad. Penderfynwyd rhoi £500 tuag at y digwyddiad. Cynigwyd gan EJ a’i eilio gan JG.
15. Rhaglen Cyfleusterau Cymunedol Llywodraeth Cymru
Cynhelir cyfarfod pellach ynglyn a’r mater yma. Cytunwyd i roi’r eitem ar agenda y cyfarfod nesaf.
16. Datblygiadau Ynni Waun Maenllwyd / Lan Fawr / Bryn Rhudd
Mae dyddiad ymgynghori Datblygiad Waun Maenllwyd wedi’i ymestyn tan Ragfyr 4ydd. Ar Dachwedd 6ed agorwyd yr ymgynghoriadau ar gyfer Datblygiadau Lan Fawr a Bryn Rhudd ac fe fyddant yn cau ar Ragfyr 18fed, 2025. Fel y nodwyd yn gynharach yn y cyfarfod, mae’r cyngor cymuned wedi cyfathrebu â rhanddeiliaid eraill a nodir yn Femorandwm y Cytundeb, gyda chyfarfod wedi’i drefnu ar gyfer dydd Llun, Tachwedd 17eg. Roedd llythyr wedi’i anfon gan aelod o’r cyhoedd ynghylch y datblygiadau ynni hyn; fodd bynnag, eglurwyd gan awdur y llythyr bod y cyngor wedi derbyn y llythyr yn y cyfarfod blaenorol ac yn cael ei gopïo mewn e-bost a anfonwyd at ASau lleol.
Gwnaeth aelodau o’r cyhoedd a oedd yn bresennol y sylwadau canlynol:
Mae aelodau’n pryderu am faint o ddealltwriaeth sydd gan bobl o effaith y datblygiadau hyn. Nid yw llawer o bobl yn gwybod dim amdano. Mae Bute Energy wedi bod yn astudio tir o amgylch Pontrhydfendigaid ac Ystrad Fflur. Disgrifir y prosiect fel Prosiect Seilwaith Sylweddol a fyddai’n golygu llai o graffu. Efallai y cafwyd ymestyn ar gyfer datblygiad Waun Maenllwyd oherwydd gwybodaeth am fawn oedd wedi’i hepgor o’r papurau. Mae Cynghorau Sir Powys a Sir Gaerfyrddin wedi gofyn am oedi yn y datblygiadau hyn. Mae 300 o berchnogion tir yn mynd â Green Gen i’r llys oherwydd y pwysau a roddir arnynt i ganiatáu i Green Gen fynd i’w tir. Sut mae Llanddewi-Brefi yn teimlo am y datblygiadau hyn? A yw Adroddiad Effaith Lleol yn cael ei baratoi? Fe wnaeth yr aelodau gael gwybod am sesiwn Galw Heibio a oedd cael ei chynnal yn Neuadd Tregaron ar ddydd Sadwrn, Tachwedd 22ain rhwng 2:00yp a 8:00yh
17. Adroddiad PCSO
Nid oedd PCSO John Evans yn gallu mynychu y cyfarfod ond roedd wedi anfon e-bost. *Ymddygiad gwrthgymdeithasol /Aflonyddu : 0; Byrgleriaeth : 0; Difrod Troseddol : 0; Lladrad : 0; Trais / Ymosodiad : 0; Twyll : 0. Er gwybodaeth ar 16/10/25 cafodd yr heddlu adroddiad gan unigolyn yn Nhregaron am beth sy’n cyfateb i ymgais o fath Twyll. Bu nifer o adroddiadau o’r math hwn o dwyll yn y gorffennol ac efallai ei fod yn cael ei adfer eto. Mae Heddlu Dyfed-Powys wedi cyflwyno ap neges newydd o’r enw “Dyfed-Powys Connects” i ddod â gwybodaeth am yr heddlu, trosedd, a ymddygiad gwrthgymdeithasol yn uniongyrchol i flwch e-bost y rhai sy’n byw ac yn gweithio yn yr ardal. Mae Wythnos Cenedlaethol Diogelu yn digwydd 10/11/2025 – 16/11/2025.
1185
18. Cysgodfannau Bysus – llythyr gan y Cyngor
Yr oedd y Cyngor Cymuned wedi derbyn llythyr gan Gyngor Sir Ceredigion yn gofyn am wybodaeth am gyfrifoldeb y cysgodfannau bysiau yn y pentref. Dim ond dau cysgodfan bws a nodwyd ar y ffurflen. Penderfynwyd gofyn am eglurhad gyda map o gysgodfannau bysiau yn y pentref cyn ymateb.
19. Cystadleuaeth Nadolig
Mae coeden eisoes wedi cael ei archebu ar gyfer y pentref. Codi’r goeden nos Wener, Rhagfyr 5ed gyda chanu carolau o amgylch y goeden yn digwydd ar noson Canu Carolau CFFI a SYM – dydd Iau, Rhagfyr 18fed am 5:45yp. Cytunwyd i ofyn i’r perchnogion newydd o’r Foelallt Arms baratoi’r gwin poeth a gofyn am eu caniatâd i ddefnyddio eu trydan i oleuo’r goeden. Bydd Cyngor y Gymuned yn ad-dalu cost y trydan a ddefnyddiwyd. Elusen Canu Carolau a ddewiswyd eleni yw Ambiwlans Awyr Cymru. Cystadleuaeth y Tŷ a Addurnwyd Fwyaf – derbyn enwau erbyn 9:00yp Dydd Gwener, Rhagfyr 12fed. Bydd y barnu’n digwydd ar benwythnos Rhagfyr 13eg a 14eg gan yr enillwyr blwyddyn ddiwethaf – Gareth a Victoria. Cytunwyd i gynnwys tai o fewn y pentref nad oedd wedi rhoi eu henwau ymlaen. Gwobr Hamper. Pob cynghorydd i gyfrannu arian tuag at gost y hamper. CJ i drefnu’r mins peis.
20. Gohebiaeth
Roedd pob aelod wedi derbyn gohebiaeth ynghylch y materion canlynol:-
- Ymgynghoriad: Datganiad o Bolisi Trwyddedu 2026-2031 Datganiad o Bolisi Trwyddedu 2026-2031 – Cyngor Sir Ceredigion
b) Bwletin Costau Byw Ceredigion: Dysgu heb Derfynau – Hydref – Bwletin Costau Byw: Dysgu heb Derfynau
c) Cyfarfod rhwng cynrychiolwyr y Cyngor Sir a Chynghorau Tref a Chymuned – Tachwedd 2025 – Cytunwyd byddai GJ a EJ yn cynrychioli’r Cyngor Cymuned ar nos Iau Tachwedd 27ain yn Aberaeron.
Ch)Calendr Digwyddiadau Tachwedd – Carers and Community Support Team
d) Bwletin CHTh Heddlu Dyfed Powys cliciwch yma.
dd) Dyddiadau Hyfforddiant – Hydref – Rhagfyr 2025
21. Unrhyw fater Arall
Roedd Cadeirydd y Cyngor Cymuned wedi derbyn e-bost ymddiswyddiad gan EK ar ôl y cyfarfod blaenorol. Penderfynwyd anfon llythyr o ddiolch i EK am ei waith dros y 12 mlynedd ddiwethaf a gwahodd ef a’i wraig fel clerc blaenorol i fynychu Cinio’r Nadolig. Penderfynwyd hefyd gynnwys apwyntiad Is-Gadeirydd fel eitem ar yr agenda yn y cyfarfod nesaf.
Yn gynharach yn y dydd, roedd y Clerc wedi derbyn llythyr gan Gyfoeth Naturiol Cymru, ynglŷn â thrwydded torri coed ar ben y cae pêl-droed. Cytunwyd bod y Clerc yn cysylltu â Chyfoeth Naturiol Cymru i drafod y mater.
Mae’r ffordd rhwng Nantydderwen ac Abercarfan yn dechrau rhoi yn rhai mannau.
Mae tyllau yn dechrau ymddangos rhwng Abercoed a Forest.
Mae’r ffordd sy’n arwain i Gwyngoedfawr angen atgyweirio.
Canghennau uchel dros y ffordd o amgylch Pentrebrain.
Mae angen trefnu Defibrilydd o’r arian a godwyd yn ddigwyddiad Canu Carolau llynedd.
Gwefan Cyngor y Gymuned – er gwaethaf y ffaith bod y rhif cywir ar gyfer y clerc yn cael ei ddangos ar y wefan, mae’n cysylltu ag aelod gwahanol o’r cyngor.
Diolch Stephen a Liam am dorri’r perthi o amgylch cae’r neuadd.
22.Dyddiad y Cyfarfod Nesaf
08/12/2025
Daeth y cyfarfod i ben am 21:45 pm.
This page is also available in: English