Cofgolofn Rhyfel Llanddewi Brefi yn derbyn arian gan gynllun grant Ymddiriedolaeth y Cofebion Rhyfel

Bydd cofgolofn rhyfel Llanddewi Brefi yn derbyn £930 gan Ymddiriedolaeth y Cofebion Rhyfel a gefnogir gan Raglen Gofebion y Rhyfel Byd Cyntaf.

Llun 2-3 © Hawlfraint Elliott Ryder Conservation

Derbyniwyd £4,333 yn ogystal gan Gynllun Grant Cadw. Cynllun sy’n adfer Cofebion Rhyfel drwy ariannu gwaith adfer ac atgyweirio cofebion yng Nghymru. Mae’n gysylltiedig â rhaglen Cymru’n Cofio 1914-1918 ochr yn ochr â Llywodraeth Cymru.

Bydd yr arian yn galluogi Cyngor Cymuned Llanddewi Brefi i gomisiynu gwaith adfer ac atgyweirio ar y Gofeb Rhyfel gan wneud gwaith cadwraethol ar y cyfanwaith. Bydd cen ac algae yn cael eu stemio oddi ar wyneb y gofeb gan ddefnyddio dŵr poeth dan bwysedd isel a bydd cyflwr arwynebedd y gofgolofn yn cael ei wella. Bydd morter calch yn cymryd lle unrhyw ddefnydd fel mastig silicon gan sicrhau bod rhyddin y golofn yn cael ei gadw’n sych. Bydd y llythrennau yn cael eu goreuro a’r wenithfaen yn cael ei glanhau a’i sgleinio.

Cyngor Cymuned Llanddewi Brefi ac Elliott Ryder Conservation sy’n ymwneud â’r gwaith.
Dywedodd Frances Moreton, Cyfarwyddwr Ymddiriedolaeth y Cofebion Rhyfel, “Mae cofebion rhyfel yn gyswllt gwirioneddol â’r gorffennol sy’n creu dolen rhyngom â’r rhai a syrthiodd mewn rhyfel. Mae sicrhau cyflwr ein cofebion rhyfel ag ystyried eu hoedran yn holl bwysig. Mae’r elusen yn falch medru cefnogi’r prosiect. Mae canmlwyddiant y Rhyfel Byd Cyntaf yn cynnig cyfle bendigedig i gymunedau ar draws y wlad ddiogelu a gwarchod eu cofebion rhyfel. Os gwyddoch am gofeb rhyfel sydd angen ei adfer, cysylltwch â ni.”

Mae Cyngor Cymuned Llanddewi Brefi yn gofalu am fynwent y pentref ers 1894 i sicrhau mannau claddu ychwanegol i’r eglwys a’r capeli.

Cyflwynwyd y gofeb ym 1921, ac fe’i rhestrir yng Nghofrestr yr Imperial War Memorial Register fel “Ffigwr ar lun milwr sy’n sefyll yn hamddenol ar bedestal, gydag arysgrif mewn llythrennau wedi eu goreuro. Gwaith saer maen / cerfiwr lleol E.J.Williams, Llanybydder.

Cwmni wedi ei seilio yn Nhregaron yw Elliott Ryder Conservation. Maen nhw’n gweithio drwy’r Deyrnas Unedig gyfan ac yn un o 13 cwmni, a’r unig un yng Nghymru, sydd wedi cymhwyso dan Y Sefydliad Cadwraethol  i weithio ar gofebion rhyfel carreg a metel. Hynny yw y prosiectau  sy’n derbyn nawdd gan gyrff cenedlaethol cadwraethol ac Ymddiriedolaeth y Cofebion Rhyfel. Mae cwmni ERC yn ymfalchio yn y ffaith eu bod wedi gweithio ar wyth cofeb rhyfel, mawr a bach, o gwmpas Cymru a thu hwnt yn ystod y flwyddyn a aeth heibio. Pob un yn rhan o brosiect Cronfa Canmlwyddiant y Llywodraeth.

Ymddiriedolaeth y Cofebion Rhyfel – elusen gofrestredig annibynnol a sylfaenwyd yn 1997 i warchod a chadw cofebion rhyfel yn wyneb esgeulustod a fandaliaeth. Cynigir cyngor a gwybodaeth a gweinyddir grantiau sy’n rhoi cymorth i atgyweirio a gwneud gwaith cadwraethol ar gofebion rhyfel ar draws y DU. Dibynna’n llwyr ar gyfraniadau gwirfoddol. Cefnogir gan aelodau blynyddol ac aelodau oes, cyfrannwyr, ymddirieolaethau elusennol a chyfrannwyr corfforaethol.  www.warmemorials.org

Mae  Ymddiriedolaeth y Cofebion Rhyfel  yn gweinyddu sawl rhaglen grant i gefnogi cofebion rhyfel ar draws y DU. Gweler manylion pellach ar www.warmemorials.org/grants. Gweler enghreifftiau o’r gwaith ar www.warmemorials.org/search-grants.

 

Mae'r dudalen hon hefyd ar gael yn: Saesneg